top of page
1. GIAI ĐOẠN TĂNG-TRƯỞNG (Gia 1:1)
Mở...
...đầu bài học trong một sách của Kinh Thánh cũng giống như chuẩn bị cho một chuyến đi: bạn muốn biết nơi mình sẽ đến và những điều mình có thể thấy. Khi tôi và nhà tôi sửa soạn chuyến đi đầu tiên đến Anh-quốc, chúng tôi phải mất nhiều giờ đọc sách hướng dẫn du lịch và nghiên-cứu bản đồ. Lúc đến nơi, chúng tôi được tham quan nhiều nơi vì đã biết những điều mình cần tìm và cách tìm ra.
Trước khi nghiên-cứu thư Gia-cơ, chúng ta nên giải đáp 4 câu hỏi quan-trọng sau:
1. Gia-cơ là ai?
Gia-cơ tự giới thiệu ông là “tôi-tớ Đức Chúa Trời và Đức Chúa Giê-xu Christ” (Gia 1:1a). Đây là tên rất phổ thông, giống như tên Gia-cốp thời Cựu-ước vậy. Trong lịch-sử Tân-ước, có nhiều người cùng mang tên Gia-cơ.
-Người thứ nhất mang tên Gia-cơ là con trai Xê-bê-đê, tức anh của Giăng. Với tên này, ông là người bổi bật nhất: vốn làm nghề đánh cá, được Chúa Giê-xu Christ kêu gọi làm môn-đệ Ngài (Mat 4:17-22).
Do tính bốc đồng, ông và em trai là Giăng được Chúa đặt cho biệt danh “con trai của sấm sét” (Mac 3:17; Lu 9:51-56). Gia-cơ này là môn-đệ đầu tiên tử-đạo vì Đấng Christ. Ông bị vua Hê-rốt giết vào năm 44 SC (Công 12:1-2).
-Gia-cơ thứ hai là con A-phê, cũng là một môn-đệ Chúa (Mat 10:3; Công 1:13) nhưng rất ít người biết ông. Ma-thi-ơ (Lê-vi) cũng được gọi là “con A-phê” (Mac 2:14) nên một số học-viên Kinh Thánh phỏng đoán hai người này là anh em. Không có chi-tiết nào cho thấy Gia-cơ này là tác-giả thư tín chúng ta sắp nghiên-cứu.
-Gia-cơ thứ 3 là cha của môn-đệ Giu-đe (Lu 6:16). Hầu như ít ai biết ông.
-Gia-cơ thứ 4 là anh em của Chúa Giê-xu Christ. Dường như ông mới là người được xem là tác-giả thư tín này. Không xưng mình là anh em của Chúa, nhưng ông khiêm-cung nhận mình là “tôi-tớ Đức Chúa Trời và Đức Chúa Giê-xu Christ”.
Ông là người được kể tên trong số anh em của Chúa (Mat 13:55-56; Mac 6:3). Dĩ nhiên, Gia-cơ là anh em cùng mẹ khác cha với Chúa Giê-xu Christ, vì Giô-sép không phải là cha của Chúa (bởi Ngài được hoài thai do Đức Thánh Linh).
Gia-cơ và các anh em Chúa không tin Ngài trong thời gian Ngài thi hành chức-vụ trên đất (Gi 7:1-5; Mac 3:31-35). Nhưng tại Phòng Cao (sau khi Chúa thăng-thiên), họ đã cùng với các môn-đệ cầu-nguyện cách bền lòng (Công 1:14).
Điều gì đã khiến họ thay đổi từ chỗ vô-tín đến vững-tin như vậy? ICôr 15:7 cho biết Chúa đã hiện ra với Gia-cơ sau khi Ngài phục-sinh. Sự kiện này khiến Gia-cơ tin chắc Chúa Giê-xu Christ thật sự là Đấng Christ nên ông rao-báo cho các anh em khác về sự nhận biết này.
Sau đó Gia-cơ trở thành người lãnh đạo Hội thánh tại Giê-ru-sa-lem. Ông được sứ-đồ Phao-lô gọi là “cột trụ” (Ga 2:9). Chính Gia-cơ là người chủ trì buổi bàn luận của Hội thánh được chép trong sách Công 15:1-41, Phi-e-rơ sau khi được tha khỏi ngục, đã cho người nhắn tin đến Gia-cơ (Công 12:17), và khi Phao-lô đến thành Giê-ru-sa-lem đã chào mừng Gia-cơ và thuật lại những ơn đặc biệt của Đức Chúa Trời dành cho dân ngoại (Công 21:18-19).
Theo lời truyền khẩu, Gia-cơ đã tử đạo vào năm 62 SC (chi-tiết này không được chép trong Kinh Thánh). Chuyện kể rằng: người Pha-ri-si ở Giê-ru-sa-lem rất ghen ghét lời-chứng của Gia-cơ về Đấng Christ, nên đã đuổi ông ra khỏi đền thờ và cho người dùng dùi cui đánh ông đến chết.
Giống như Đấng Christ, trước khi chết Gia-cơ cũng cầu-nguyện cho những kẻ giết mình: “Lạy Cha, xin hãy tha cho họ, vì họ không biết điều mình làm”.
Ở Công 15:1-41, chúng ta có thể thấy “tầm cỡ” của ông khi ông cho phép các bên tranh chấp nêu ý kiến họ và dàn xếp cuộc bàn luận cách ổn thỏa bằng một kết-luận dựa trên nền-tảng lời Đức Chúa Trời.
Ở ICôr 9:5, Phao-lô cho rằng Gia-cơ đã lập gia đình. Người ta cũng nói rằng Gia-cơ là người chuyên tâm cầu-nguyện, và đó là lý-do ông nhấn mạnh vấn-đề cầu-nguyện trong thư tín này. Có lời thuật rằng ông cầu-nguyện nhiều đến nỗi đầu gối chai cứng như đầu gối lạc đà!
Gia-cơ là người Do-thái, được dưỡng-dục trong luật-pháp Môi-se nên tư tưởng luật-pháp Do-thái thể hiện rất rõ trong thư tín của ông (Công 21:18) đây là lúc Gia-cơ nhờ Phao-lô giúp ông làm yên lòng những tín-hữu sống theo luật-pháp ở Hội thánh Giê-ru-sa-lem. Có hơn 50 câu ở thể mệnh-lệnh trong thư tín của Gia-cơ. Ông không đề nghị nhưng ra lệnh!
Trong thư tín, ông chỉ trích dẫn Kinh Thánh Cựu-ước 5 lần, nhưng có nhiều câu ám chỉ các đoạn Kinh Thánh trong Cựu-ước.
Khi còn là kẻ vô-tín, Gia-cơ chắc hẳn đã chú ý đến những lời dạy dỗ của Chúa Giê-xu Christ. Qua thư tín, ông bày-tỏ rất nhiều ý có liên quan đến những lời phán dạy của Chúa, đặc biệt là Bài Giảng Trên Núi. Bạn hãy so sánh những đoạn Kinh Thánh sau:
Gia-cơ 1:2 | Ma-thi-ơ 5:10-12 |
Gia-cơ 1:4 | Ma-thi-ơ 6:48 |
Gia-cơ 1:5 | Ma-thi-ơ 7:7-12 |
Gia-cơ 1:22 | Ma-thi-ơ 7:21-27 |
Gia-cơ 4:11-12 | Ma-thi-ơ 7:1-5 |
Gia-cơ 5:1-3 | Ma-thi-ơ 6:19-21 |
