...khôn-ngoan là điều dân Do-thái rất cần. Họ ý thức rằng có tri-thức vẫn chưa đủ, bạn cần phải có khôn-ngoan để có thể sử dụng tri-thức ấy một cách đúng đắn.
Chúng ta đều biết con người vốn rất thông-minh, thậm chí có người là thiên-tài, thế nhưng dường như họ không thể thực hiện được những việc đơn giản nhất trong cuộc sống.
Con người có thể vận hành những chiếc máy vi tính nhưng không thể điều khiển được đời sống bản thân mình! “Sự khôn-ngoan là điều cần nhất, vậy khá cầu lấy sự khôn-ngoan” (Ch 4:7).
Gia-cơ tiếp tục khuyên nhủ những tín-hữu muốn làm thầy dạy đạo trong Hội thánh (Gia 3:1). Đứng trước mọi người để dạy dỗ họ, thật chẳng đơn giản chút nào. Bạn phải biết mình sẽ nói gì. Đây là lúc cần có sự khôn-ngoan.
Tri-thức giúp chúng ta phân tích mọi sự, nhưng sự khôn-ngoan giúp chúng ta biết kết hợp mọi sự lại và liên-hệ chân-lý của Đức Chúa Trời vào đời sống hằng ngày. Chúng ta đều biết có những người giảng-đạo và dạy kẻ khác nhiều điều tốt lành nhưng lại bỏ qua phần trọng-tâm của sứ-điệp Đức Chúa Trời và chẳng ứng dụng chân-lý vào đời sống hằng ngày.
Gia-cơ muốn đề cập đến “tri-thức” không có sự khôn-ngoan. Ông đang tương phản sự khôn-ngoan thật với sự khôn-ngoan giả ở 3 phương diện:
1. Tương phản trong nguồn gốc (Gia 3:15,17a)
Sự khôn-ngoan thật bắt nguồn từ trên cao, nhưng sự khôn-ngoan giả thuộc về đất. Nói cách khác, có một sự “khôn-ngoan từ trên cao” đến bởi Đức Chúa Trời và có một “sự khôn-ngoan do con người tạo ra” không từ Ngài mà đến. Điều gì không đến từ Đức Chúa Trời đều hư-mất dù trong hiện tại nó dường như rất thành công.
Kinh thánh cũng ghi lại nhiều điển hình về sự khôn-ngoan lọc lõi của con người.
-Việc xây tháp Ba-bên dường như là một công-trình khôn-ngoan nhưng đã kết thúc trong thất bại và bối rối (Sa 11:1-9).
-Việc Áp-ra-ham đến Ai-cập khi nạn đói xảy ra ở Ca-na-an dường như là hành động khôn-ngoan nhưng kết quả đã chứng-minh điều ngược lại (Sa 12:10-20).
-Vua Sau-lơ nghĩ rằng mặc áo giáp cho cậu bé Đa-vít để đối đầu với một Gô-li-át to lớn là thượng sách, nhưng Đức Chúa Trời có một chương trình hành động khác hẳn (ISa 17:38).
-Các môn-đệ Chúa cho rằng giải tán đám đông và để họ tự tìm lương thực là gi ải pháp khôn-ngoan, nhưng Chúa Giê-xu Christ đã nuôi đoàn dân đông bằng vài cái bánh và vài con cá.
-Những người Rô-ma “đầy kinh-nghiệm” trong Công 27:1-44 tưởng rằng quăng đồ đạc trong tàu xuống biển và thẳng đến thành Rô-ma là quyết định khôn-ngoan, mặc cho Phao-lô khuyên giải.
Cơn bão xảy đến đã chứng-minh rằng sự khôn-ngoan của Phao-lô quý báu hơn lời tham vấn của mấy kẻ “từng-trải”. Họ hối tiếc đã không nghe lời khuyên của Phao-lô.
Nguồn sự khôn-ngoan của con người từ đâu đến?
Sự khôn-ngoan đó không phải từ trên mà xuống đâu, trái lại nó thuộc về đất, về xác thịt và về ma quỷ” (Gia 3:15). Người tin Chúa phải đối diện 3 kẻ thù: thế-gian, xác thịt và ma quỷ.
Cũng có một sự khôn-ngoan gọi là “sự khôn-ngoan c ủa thế-gian” (ICôr 1:20-21). Bạn đừng nhầm lẫn tri-thức của thế-gian với sự khôn-ngoan của thế-gian. Chắc hẳn thế-gian có biết bao kiến-thức đem đến lợi ích cho chúng ta, nhưng không nhiều sự khôn-ngoan. Con người khám phám ra những bí ẩn của vũ trụ, nhưng chẳng thay đổi được vũ trụ.
Đa số những điều con người khám phá hoặc sáng chế đều đi ngược lại ý muốn của con người. Hơn một thế kỷ trước, Henry David Thoreau báo động rằng: “con người đã cải tiến những phương tiện cho những mục tiêu không thể cải thiện được”.
Khi đi xe lửa trong thành phố, tôi cứ nhớ đến một người ở Boston đã tiếp rước một học-giả Trung quốc nổi tiếng. Ông ta đón người bạn phương Đông này tại sân ga và vội vã kéo ông ấy đến chỗ xe điện ngầm. Vừa chạy qua sân ga điện ngầm, ông ta vừa hổn hển nói với vị khách mời: “Nếu chúng ta chạy nhanh và bắt kịp chuyến xe lửa kế tiếp chúng ta sẽ tiết kiệm được 3 phút”. Nhà triết-học điềm tĩnh hỏi: “Chúng ta sẽ làm được điều gì ý nghĩa trong 3 phút tiết kiệm được đó?”
Với sự khôn-ngoan riêng của mình, thế-gian không nhìn biết sự hiện hữu của Đức Chúa Trời và lại còn chối bỏ Phúc-Âm của Ngài.
“Bởi vì lời giảng về thập-tự giá, thì những người hư-mất cho là điên dại” (ICôr 1:18).
Người nào ham mê sự khôn-ngoan của thế gian, người ấy cần phải đọc 2 đoạn đầu sách ICô-rinh-tô và hãy chú ý mức-độ Phao-lô luận về sự khôn-ngoan của loài người và sự khôn-ngoan của Đức Chúa Trời.
Đối với Đức Chúa Trời, sự khôn-ngoan của loài người chỉ là sự rồ dại (ICôr 1:20). Nhưng con người cũng xem sự khôn-ngoan của Đức Chúa Trời là sự rồ dại (ICôr 2:14).
Sự khôn-ngoan của con người xuất phát từ lý-trí, nhưng sự khôn-ngoan của Đức Chúa Trời đến từ sự mạc khải. Sự khôn-ngoan của con người sẽ bị hủy diệt nhưng sự khôn-ngoan của Đức Chúa Trời còn lại đời-đời (ICôr 1:19).
Thế-gian chống nghịch với Đức Chúa Trời, nên đã hủy hoại sự kh ôn-ngoan của mình. Sự phát triển của tri-thức con người càng cao, nan-đề càng phát sinh.
“Kính sợ Đức Giê-hô-va, ấy là khởi đầu sự khôn-ngoan, sự nhìn biết Đấng Thánh, đó là sự thông sáng” (Ch 9:10).
“Chẳng có sự kính sợ Đức Chúa Trời ở trước mặt chúng nó” (Rô 3:18).
Sự khôn-ngoan giả hiệu này xuất phát từ “tánh xác thịt”. Ở ICôr 2:14; ICôr 14:44,46, từ “xác thịt” hoặc “huyết khí” được dịch từ chữ Hy-lạp là “psukikos” với nghĩa đối lập là “thiêng-liêng / thuộc-linh”
Ở Cac 19:1-30 chữ này được dịch là “hành dâm” (c.2). Bản chất sa đọa của con người luôn đối lập với bản tính mới từ Đức Chúa Trời. Sự khôn-ngoan treo bản tính xác thịt hoàn toàn tách biệt với Thánh Linh Đức Chúa Trời.
Sự “khôn-ngoan thuộc về đất” này cũng là “sự khôn-ngoan thuộc về ma quỷ”. Ở Sa 3:1-24 Sa-tan thành công khi lừa dối được Ê-va và suốt Kinh Thánh cũng nói về sự khôn-ngoan của ma quỷ đang hành động để nghịch lại sự khôn-ngoan của Đức Chúa Trời.
Sa-tan thuyết phục Ê-va tin rằng bà sẽ trở nên giống Đức Chúa Trời. Nó nói rằng trái cây giữa vườn sẽ khiến Ê-va khôn ngoan kể từ sự kiện ấy, con người vẫn tiếp tục tin lời giả dối của Sa-tan để được làm “kẻ khôn-ngoan” (Rô 1:18-25).
Sa-tan chính là con rắn xưa đầy xảo quyệt! Nó dùng sự khôn-ngoan để khuấy động bạn nếu bạn không biết sự khôn-ngoan của Đức Chúa Trời.
Đối lập với sự khôn-ngoan thuộc về đất, về xác thịt và về ma quỷ, Gia-cơ trình bày một sự khôn-ngoan khác: đó là sự khôn-ngoan “từ trên xuống” (Gia 3:17).
“Mọi ân-điển tốt lành cùng sự ban cho trọn vẹn đều đến từ nơi cao và bởi Cha sáng láng mà xuống” (Gia 1:17).
Người tin Chúa trông đợi những nhu-cầu của mình “từ nơi cao”, vì là “công dân trên trời” (Phi 3:20) và vì Cha người ấy là Đấng ở trên trời (Mat 6:9). Người ấy có của cải trên trời chớ chẳng ở dưới đất (Mat 6:19), được sinh từ trên cao khi tin nhận Chúa Giê-xu Christ (Gi 3:1-7).
Quê hương của người tin Chúa ở trên trời (Gi 14:1-6) nên sự hy-vọng của người ấy cũng ở trên trời. Người ấy đặt mọi tâm huyết vào những điều thuộc về trời chớ không thuộc về đất (Côl 3:1-4).
Sự khôn-ngoan của Cơ-đốc nhân là gì? Phải chăng người ấy cậy nơi những triết-lý của đời này? Không phải vậy! Trước hết, Chúa Giê-xu Christ là nguồn khôn-ngoan của chúng ta (ICôr 1:24,30).
“Trong Chúa Giê-xu Christ đã giấu kín mọi sự quý báu về khôn ngan thông sáng” (Côl 2:3).
Bước đầu tiên để đến với sự khôn-ngoan thật chỉ bằng cách tin nhận Chúa Giê-xu Christ làm Đấng Christ.
Lời Đức Chúa Trời cũng là sự khôn-ngoan của chúng ta. “Này đây, ta đã dạy các ngươi những mệnh-lệnh và luật-lệ... Vậy các ngươi phải giữ làm theo các mệnh-lệnh và luật-lệ này, vì ấy là sự khôn-ngoan và sự thông sáng của các ngươi trước mặt các dân-tộc” (Phuc 4:5a,6a).
Kinh Thánh có thể khiến chúng ta “khôn-ngoan để được cứu bởi đức-tin trong Đức Chúa Giê-xu Christ” (IITim 3:15). Gia 1:5 cho biết chúng ta tìm được sự khôn-ngoan qua lời cầu-nguyện bằng đức-tin.
“Ví bằng trong anh em có kẻ kém khôn ngoan, hãy cầu xin Đức Chúa Trời”. Thánh Linh Đức Chúa Trời là “thần-trí của sự khôn-sáng và của sự tỏ ra” (Êph 1:17) nên Ngài sẽ dẫn chúng ta vào những nẻo khôn-ngoan nhất khi chúng ta tin nơi Lời Ngài và dốc lòng cầu-nguyện.
Nguồn cội của khôn-ngoan thuộc-linh thật là Đức Chúa Trời. Nếu bạn tìm sự khôn-ngoan từ bất cứ nguồn nào khác, nghĩa là bạn đang tạo rắc rối cho bản thân. Chúng ta đâu cần phải có sự khôn-ngoan giả tạo lọc lõi của đời này, vì nó chỉ phục-vụ cho xác thịt và làm trọn công việc của ma quỷ.
Bạn hãy nhận lấy sự khôn-ngoan từ Đức Chúa Trời!
2. Đối kháng trong hoạt động (Gia 3:13-14,17)
Sự khôn-ngoan từ trên cao (sự khôn-ngoan của Đức Chúa Trời) hành động khác với sự khôn-ngoan “thuộc về đất, về xác thịt và về ma quỷ”.
Hai sự khôn-ngoan khởi phát từ hai nguồn gốc khác nhau nên tất nhiên phải hành động theo những cách khác nhau.
Đâu là bằng chứng về sự khôn-ngoan giả hiệu?
- Ghen-tị (Gia 3:14). Từ này có nghĩa như “ham-muốn ích-kỷ”, có liên-quan với câu đầu của đoạn 3 khi Gia-cơ khuyên các tín-h ữu chớ tham muốn chức-vụ thuộc-linh.
Sự khôn-ngoan của thế-gian sẽ lên tiếng rằng: “Hãy đề cao chính mình đi. Bạn cũng tài giỏi không kém những ứng viên khác, cũng có thể bạn còn xuất sắc hơn. Bánh xe nào rít lên tiếng kêu lớn nhất sẽ được bôi dầu mỡ!“
Thật đáng buồn khi giữa vòng con cái Đức Chúa Trời hôm nay vẫn có rất nhiều người tự đề-cao cái tôi mình. Các sứ-đồ đầu tiên cũng từng tranh luận về việc ai là người lớn nhất trong Nước Trời.
Con người rất dễ tham gia vào những hoạt động vị kỷ dưới cái lốt của sự sốt sắng thuộc-linh. Các người Pha-ri-si xưa kia cũng dựa vào những hoạt động trong giáo hội để đề cao danh vọng của cái tôi (Mat 6:1-18). Chúng ta phải sốt sắng về những công việc của Chúa và cũng phải xác định động cơ của những việc mình làm.
Sự khôn-ngoan của thế-gian luôn tôn-cao con người và cướp mất sự vinh-hiển của Đức Chúa Trời. Ở thư tín ICôr 1:17-31, Phao-lô luận về sự khôn-ngoan của thế-gian với sự khôn-ngoan của Đức Chúa Trời và giải thích lý-do Đức Chúa Trời hành động theo cách riêng của Ngài, “để chẳng ai khoe mình trước mặt Đức Chúa Trời” (c.29). Ông kết thúc đoạn này bằng lời khuyên: “Ai khoe mình, hãy khoe mình trong Chúa” (c.31).
Sự sốt sắng của chúng ta đối với Chúa là sự sốt sắng thuộc-linh hay xác thịt? Chúng ta có vui-mừng khi những anh em khác được đầy ơn hay thầm ghen tị và chỉ trích họ? Chúng ta cảm thấy nặng lòng khi những anh em khác gặp thất bại hay vui mừng trước hoàn-cảnh của họ? Khi sự khôn-ngoan của thế-gian “đặt chân” vào Hội thánh, sẽ xảy ra tình trạng nghiêm trọng về sự đề cao bản thân và tìm kiếm danh vọng. Hãy coi chừng!
- Tranh-cạnh (Gia 3:14).
Từ này có nghĩa là tinh thần đảng phái. Nó được người Hy-lạp dùng để mô-tả một chính trị gia đi vận động bỏ phiếu. Sự khôn-ngoan của thế-gian cất tiếng nói: “Hãy tranh thủ mọi sự ủng hộ nếu có thể! Hãy hỏi những người trong nhà thờ xem họ thuận hay nghịch với bạn!”
Dĩ nhiên, tinh thần tự mưu cầu bản thân này chỉ sinh ra những tranh cạnh và chia-rẽ trong Hội thánh Chúa “Chớ làm sự chi vì lòng tranh cạnh hoặc vì hư vinh, nhưng hãy khiêm-nhường, coi người khác như tôn-trọng hơn mình” (Phi 2:3).
- Khoe-mình (Gia 3:14).
Lòng kiêu-ngạo luôn thích khoe-mình và không có điều gì kiêu-ngạo hơn sự khôn-ngoan của con người. Có một cách chia-sẻ những ơn phước từ Đức Chúa Trời để quy vinh-hiển cho Ngài, nhưng cũng có một “chiêu bài” nhằm đề-cao con người. Đáng tiếc rằng chúng ta vẫn thấy giữa vòng con cái Chúa có những nhóm người tâng bốc lẫn nhau.
Trong thư tín IICôr 10:1-18 khi Phao-lô buộc phải khoe mình về chức-vụ ông vẫn thận trọng quy vinh-hiển cho Đức Chúa Trời. ”Thật chúng tôi không dám bằng vai hoặc sánh mình với những người kia, là kẻ hay tự phô mình. Nhưng lấy mình đo mình, lấy mình so sánh với mình, thì họ tỏ ra ít trí khôn” (IICôr 10:12).
Khi sự khôn-ngoan của Đức Chúa Trời hành động, tinh thần khiêm-nhường và đầu-phục được thể hiện, bạn mong Đức Chúa Trời được sáng danh trên hết mọi sự. Bạn sẽ chẳng muốn so mình với tín-đồ nào khác, vì bạn chỉ chăm xem Đấng Christ và so bản thân với Đấng Christ. Chúng ta vẫn phải đi con đường dài ở phía trước!
- Lừa-dối (Gia 3:14)
“Chớ nói dối nghịch cùng chân-lý”. Hậu quả của sự nói dối thật dễ hiểu. Trước tiên, ham muốn ích-kỷ dẫn đến tinh thần cạnh tranh và kình địch. Để “đắc cử”, người ta phải khoe khoang về mình, và sự khoe khoang luôn kèm theo những lời giả nguỵ!
Đời sống của một người được biết không phải qua những thông báo cho báo chí, nhưng chỉ có Chúa mới biết rõ tấm-lòng người ấy.
“Vậy, chớ xét-đoán sớm quá, hãy đợi Chúa đến, chính Chúa sẽ tỏ ra những sự giấu trong nơi tối ra nơi sáng, và bày ra những sự toan định trong lòng người, bấy giờ, ai nấy sẽ bởi Đức Chúa Trời mà lãnh sự khen ngợi mình đáng lãnh” (ICôr 4:5).
Thật vui-mừng biết bao khi chúng ta nhìn xem những chứng-cớ về sự khôn-ngoan thuộc-linh thật.
- Nhu-mì (Gia 3:13).
Nhu-mì không phải là yếu đuối, đó là sức mạnh được kiểm soát. Người nhu-mì không khẳng định mình cách vị-kỷ. Từ Hy-lạp được dùng để nói về một con ngựa được thuần hóa để có thể kiểm soát cả sức mạnh của nó.
Người nhu-mì chỉ tìm kiếm sự vinh-hiển của Đức Chúa Trời và không tìm kiếm tiếng khen của con người. Nhu-mì là một trái của Thánh Linh (Ga 5:22), và con người không thể tạo ra nó. Có một sự khiêm-nhường giả tạo mà một số người lầm lẫn là sự nhu-mì, nhưng đó chỉ là giả mạo.
Câu “khôn-ngoan nhu-mì” là một câu lý thú. Nhu-mì là sử dụng quyền lực cách đúng đắn còn khôn-ngoan là sử dụng tri-thức cách đúng đắn, chúng đi chung với nhau. Người khôn-ngoan thật là người bày-tỏ mình là con Đức Chúa Trời trong cuộc sống hằng ngày.
Thái-độ và hành động đi với nhau.
- Thanh-sạch (Ga 3:17).
“Trước hết là thanh-sạch...” cho thấy tầm quan-trọng của sự nên-thánh. Đức Chúa Trời vốn là Đấng thánh khiết nên sự khôn-ngoan từ trên xuống cũng thanh-sạch. Ý nghĩa của “thanh-sạch” được hiểu như “tinh sạch, không bị ô uế”. Gia-cơ nhắc lại điều này ở Gia 4:8 “hãy làm sạch lòng đi” (hãy làm cho anh em được thanh-sạch).
Sự khôn-ngoan từ Đức Chúa Trời sẽ dẫn đến một đời sống thánh-khiết, còn sự khôn-ngoan của loài người đem đến tội-lỗi. Sự thánh-khiết thuộc-linh dẫn đến mối tương giao tinh-sạch với Chúa (IICôr 11:3), còn sự yêu mến thế-gian biến con người thành kẻ tà-dâm thuộc-linh (Gia 4:4).
- Hòa-thuận (Gia 3:17).
Sự khôn ngoan của loài người đem đến sự ghen-ghét, tranh cạnh và chiến đấu (Gia 4:1-2). Nhưng sự khôn-ngoan của Đức Chúa Trời đem đến sự hòa-thuận yên ổn. Đó là sự hòa-thuận dựa trên nền-tảng của sự thánh-khiết, không phải sự thỏa hiệp.
Đức Chúa Trời không bao giờ tạo ra “sự hòa-thuận qua thương lượng”. Sự hòa-thuận trong Hội thánh không quan-trọng hơn sự tinh-sạch trong Hội thánh. Nếu Hội thánh tinh-sạch, dâng mình cho Đức Chúa Trời, vậy sẽ có sự hòa-thuận.
“Công-bình sẽ sinh ra bình-an, trái của sự công-bình ấy là yên lặng và an ổn mãi mãi” (Ês 32:17). Hội thánh sẽ chẳng bao giờ có sự bình-an nếu che đậy tội-lỗi dưới “lớp thảm dầy” và vờ như không có sự hiện diện của tội-lỗi. Sự khôn-ngoan của loài người cất tiếng nói: “Hãy che đậy tội-lỗi đi! Hãy giữ tất cả lại!” Sự khôn-ngoan của Đức Chúa Trời sẽ nói: “Hãy xưng nhận tội-lỗi thì sự bình-an của ta sẽ hòa hiệp mọi sự lại!”
- Dịu-dàng (Gia 3:17).
Mathew Arnold thích gọi điều này là “sự hợp lý ngọt ngào”. Nó mang ý nghĩa của sự tiết-chế không thỏa hiệp, sự dịu dàng không yếu đuối. Con người dịu-dàng không cố ý tạo sự tranh chấp, nhưng cũng không bao giờ thỏa hiệp chân-lý để giữ được hòa-thuận. Carl Sandburg mô tả Abraham Lincold như một người “nhung thép”. Đó là một sự diễn tả hay về sự dịu-dàng.
- Nhã-nhặn (Gia 3:17).
Sự khôn-ngoan của Đức Chúa Trời giúp Cơ-đốc nhân vui vẻ đầu-phục, dễ dàng thích nghi với hoàn-cảnh sống và làm việc. Sự khôn-ngoan của thế-gian khiến con người cứng-lòng và ương bướng. Người sống tiết-độ biết lắng nghe mọi khía-cạnh của một vấn-đề, nhưng không thỏa hiệp niềm tin của mình.
Người ấy không đồng tình, nhưng không tỏ ra cau có khó chịu. Đó là con người “mau nghe mà chậm nói, chậm giận” (Gia 1:19).
Nhiều người lầm tưởng rằng sự ương bướng là một sự tin quyết và họ phải được đi theo cách riêng của mình. Khi sự khôn-ngoan của Đức Chúa Trời hành động, Cơ-đốc nhân sẽ lắng nghe, suy nghĩ, cầu-nguyện và làm theo những điều Đức Chúa Trời bày-tỏ.
Từ này có thể có một nghĩa khác là “chìu theo sự thuyết phục”.
- Thương-xót (Gia 3:17) .
Được “đầy-dẫy” một điều gì đó nghĩa là “được điều khiển bởi...” Người sống trong sự khôn-ngoan của Đức Chúa Trời sẽ được điều khiển bởi sự thương-xót. “Hãy thương-xót như Cha các ngươi hay thương-xót” (Lu 6:36).
Đức Chúa Trời đã dùng ân-điển Ngài để ban-cho chúng ta những điều chúng ta không xứng đáng nhận lãnh và Ngài cũng dùng sự thương-xót để cất khỏi chúng ta những điều chúng ta đáng phải nhận lãnh.
Câu chuyện Chúa kể về người Sa-ma-ri nhân lành là một minh họa cho ý nghĩa của lòng thương-xót (Lu 10:25-37). Đối với người Sa-ma-ri, chăm-sóc cho một người Do-thái xa lạ là hành động của lòng thương-xót. Anh ta chẳng được lợi lộc gì qua hành động cứu giúp đó, nhưng sẽ được ơn phước qua hành động làm theo ý muốn Đức Chúa Trời. Người bị nạn cũng không thể “trả công” cho anh ta. Đó chính là lòng thương-xót.
- Bông trái lành (Gia 3:17).
Người trung-tín là người sẽ sống kết quả. Sự khôn-ngoan của Đức Chúa Trời không làm cho đời sống trở nên “rỗng tuếch” nhưng ngược lại đời sống đạt đến mức “phong phú”. Thánh Linh sẽ tạo ra bông trái cho vinh-hiển Đức Chúa Trời (Gi 15:1-16).
Thầy dạy luật trong Lu 10:25-37 muốn bàn luận về vấn-đề yêu người lân-cận, nhưng lại không muốn làm một người lân-cận giúp đỡ kẻ khác. Sự khôn-ngoan của Đức Chúa Trời sẽ hành động, biến đổi đời sống và tạo ra những việc lành cho vinh-hiển của Đức Chúa Trời.
- Không có sự hai lòng và giả-hình (Gia 3:17).
“Không có sự hai lòng” mang ý nghĩa về tính dứt khoát, đối lập với sự do dự, nghi ngờ (Gia 1:6). Khi dựa vào sự khôn-ngoan của thế-gian, bạn bị sức ép từ nhiều phía, để đổi lòng hoặc đi theo một quan-điểm khác. Nếu có sự khôn-ngoan của Đức Chúa Trời, bạn chẳng phải nghi ngờ hay do dự, bạn có thể dứt khoát mà chẳng nao núng. Sự khôn-ngoan từ trên sẽ ban xuống sức mạnh cho bạn.
Theo tiếng Hy-lạp, chữ “giả hình” trong Kinh Thánh Tân-ước có nghĩa là “kẻ mang mặt nạ, người đóng kịch” Khi sự khôn-ngoan của thế gian hành động, hẳn phải có sự giả dối và nguỵ tạo. Khi sự khôn-ngoan của Đức Chúa Trời hành động, sự chân tình cởi mở được bày tỏ trong tinh thần “lấy lòng yêu-thương nói ra lẽ chân-thật” (Êph 4:15).
Ở đâu bạn chứng-kiến những con cái Đức Chúa Trời cư-xử giả dối thiếu chân-thật, bạn có thể chắc rằng việc làm của họ đang bị điều khiển bởi sự khôn-ngoan của đời này. Những “đòn phép” trong giáo hội là điều kinh tởm và gớm ghiếc trước mặt Đức Chúa Trời. Đức tin thực hữu sẽ không có những mưu mô toan tính!
Có một sự khác biệt rõ rệt giữa hành động của sự khôn-ngoan thuộc về Đức Chúa Trời và sự khôn-ngoan thuộc về thế-gian. Những người lãnh đạo hoặc hầu-việc trong Hội thánh sẽ được gây-dựng nhiều nếu tự đánh giá đời sống và chức-vụ mình trong ánh sáng của những điều Gia-cơ đã viết ra.
Hội thánh không thể áp-dụng những phương cách của thế tục để đạt đến thành công. Đường lối và tư tưởng của Đức Chúa Trời vượt quá tầm hiểu biết của chúng ta!
“Về phần chúng ta, chúng ta chẳng nhận lấy thần thế-gian, nhưng đã nhận lấy Thánh Linh từ Đức Chúa Trời đến, hầu được hiểu biết những ơn mà chúng ta nhận lãnh bởi Đức Chúa Trời” (ICôr 2:12).
3. Đối kháng trong kết quả (Gia 3:16,18)
Nguồn gốc quyết định kết quả. Sự khôn-ngoan của thế-gian tạo ra những hệ quả thế-gian, sự khôn-ngoan thuộc-linh đưa đến những hệ quả thuộc-linh.
- Sự khôn-ngoan của thế-gian tạo rạ: “lộn lạo” (Gia 3:16). Ghen tương, tranh cạnh, nói dối cùng những việc làm ác. Dường như Đức Chúa Trời không hành động giữa hội chúng này.
Trong đoạn 4, Gia-cơ sẽ đề cập đến “những điều chiến đấu tranh cạnh” giữa vòng các tín-hữu này. Suy nghĩ lầm lạc sẽ tạo ra lối sống lầm lạc. Thế-gian rơi vào mớ bòng bong rối rắm cũng chỉ vì đã từ chối sự khôn-ngoan của Đức Chúa Trời.
“Lộn lạo” có nghĩa là “mất trật tự, không ổn định”, có liên-hệ với từ “bất định” ở Gia 1:8 và “không ai trị phục được” ở Gia 3:8 Đọc IICôr 12:20 bạn sẽ thấy tình trạng của Hội thánh được mô-tả là “hỗn loạn”. Chúa Giê-xu Christ dùng từ “loạn lạc” ở Lu 21:9 khi phán về những biến động trên thế giới trong kỳ sau rốt.
Ghen-tương, tranh-cạnh, ham mê ăn uống.... những điều này dự phần trong sự “lộn lạo”. Tháp Ba-bên là một minh họa về tình trạng này (Sa 11:1-32)
Theo quan-điểm của con người. Tháp Ba-bên là một công trình khôn-ngoan nhưng đối với Đức Chúa Trời thì đây là dự án đầy dại dột và tội-lỗi. Kết quả chỉ là “sự lộn lạo”. Ngày nay, người vẫn còn dùng từ “ba-bên” để chỉ về sự lộn xộn.
“Sự lộn lạo” tạo sân khấu “mọi thứ ác” (Gia 3:16). Điều ác ở đây nghĩa là “những điều vô giá-trị, không đem lại ích lợi”, nhắc ta nhớ đến “gỗ, cỏ khô, rơm rạ” được đề-cập ở ICôr 3:12.
Thi hành chức-vụ bằng sự khôn-ngoan của thế-gian thoạt trông có vẻ thành công tuyệt vời, nhưng vào kỹ xét-đoán nó sẽ bị lửa hủy hoại.“Chớ xét-đoán sớm quá” (ICôr 4:5). Hội thánh ở Si-miệc-nơ nghĩ mình nghèo nàn nhưng được Chúa xem là “giàu có”. Còn Hội thánh giàu có tại Lao-đi-xê bị định là “nghèo ngặt”(Kh 2:9; Kh 3:14-22).
Điều ý nghĩa nhất chúng ta có thể làm cho Hội thánh mình là đánh giá chức-vụ mình qua lời Đức Chúa Trời chớ không bởi sự khôn-ngoan của thế-gian. Những cuộc đấu đá giữa vòng anh em Cơ-đốc, những chia-rẽ trong Hội thánh, không có sự thánh-sạch, không có sự hòa-thuận, cho thấy đây là tình trạng “lộn lạo”. Có lẽ đây chính là hệ-quả do thiếu sự khôn-ngoan từ Đức Chúa Trời.
- Sự khôn-ngoan của Đức Chúa Trời sinh ra ơn phước (Gia 3:18). Gia-cơ sử dụng lại từ “bông trái”. Những hệ-quả do con người gieo ra và những bông trái được Đức Chúa Trời ban xuống khác nhau “một trời một vực”.
Bông trái là kết quả của sự sống và trong chính bông trái ấy cũng chứa trong nó những hạt giống để sản sinh nhiêu quả khác. Người ta thường gieo “hạt giống”, nhưng ở đây “quả” lại được gieo. Khi chúng ta san-sẻ bông trái của Đức Chúa Trời cho người khác, họ được gây-dựng và thỏa lòng, để rồi cũng sinh bông trái.
Đời sống Cơ-đốc nhân là một đời sống luôn gieo và gặt. Mỗi đời sống con người cũng là đời sống của vi ệc gieo gặt. Vì vậy, chúng ta sẽ gặt lấy những gì mình đã gieo. Cơ-đốc nhân nào sống trong sự khôn-ngoan của Đức Chúa Trời sẽ gieo ra sự công-bình chớ không phải tội-lỗi, hòa-bình chớ không phải chiến tranh. Đời sống chúng ta có thể khiến Đức Chúa Trời đem đến sự công-bình và hoà-thuận cho cuộc đời của những người khác.
Thực-trạng của chúng ta là những điều chúng ta đang sống. Điều chúng ta đang sống là điều chúng ta đang gieo ra. Điều chúng ta gieo ra sẽ quyết định cho những gì chúng ta gặt. Nếu sống trong sự khôn-ngoan của Đức Chúa Trời là chúng ta đang gieo ra sự công-bình và hòa-bình, vậy sẽ gặt được ơn phước của Đức Chúa Trời. Nếu sống bằng sự khôn-ngoan của thế-gian, vậy chúng ta đã gieo ra tội-lỗi và sự tranh chiến để gặt lấy “sự lộn lạo và đủ mọi thứ ác”.
Thật tai hại nếu bạn làm “kẻ gây rối” trong gia đình Đức Chúa Trời. Một trong những tội-lỗi Đức Chúa Trời gớm ghét là tội “gieo sự tranh cạnh trong vòng anh em” (Ch 6:16-19). Lót sống bằng sự khôn-ngoan của thế gian nên đã đem sự bất hòa vào trại Áp-ra-ham.
Áp-ra-ham sống theo sự khôn-ngoan của Đức Chúa Trời nên ông luôn đem đến sự hòa-bình.
Sự lựa chọn của Lót dẫn đến những việc làm dại dột, nên những gì thuộc về ông đều bị hủy hoại bởi lửa của Sô-đôm và Gô-mô-rơ.
Quyết định của Áp-ra-ham trong sự khôn-ngoan của Đức Chúa Trời đem lại phước hạnh cho gia đình ông và cho cả thế giới (Sa 13:1-18).
“Người nào tìm được sự khôn-ngoan và được sự thông sáng, có phước thay!” (Ch 3:13).
9. LÀM THẾ NÀO CHẤM DỨT CHIẾN TRANH (Gia 4:1-12)
Bạn có bao giờ nghe nói đến “chiến tranh Whiskens” hay “chiến tranh Oaken Bucket?”.Còn “chiến tranh Jenkin’s Ear” thì thế nào? Đây là những cuộc chiến thật sự giữa các dân-tộc, và bạn có thể đọc thấy trong hầu hết các sách lịch-sử.
• Chiến tranh là một sự kiện của cuộc sống.
Dù đã có những hiệp ước hòa bình được ký kết, các tổ chức hòa bình được lập ra, mối đe dọa của những trái bom nguyên tử. Không chỉ có những chiến sự xảy ra trên thế giới giữa các quốc gia, mà cũng có những “cuộc chiến” xảy ra trong đời sống hằng ngày ở mọi góc độ – thậm chí là “những cuộc chiến về gas” giữa những người điều hành trạm xăng!
Trong đoạn này, Gia-cơ trình bày về sự tranh chiến. Đây là chủ-đề rất ý nghĩa. Ông luận giải rằng có 3 cuộc chiến đang diễn ra ở thế-gian, đồng thời nêu lên phương cách chấm dứt những chiến sự này.
1. Tranh chiến lẫn nhau (Gia 4:1,11-12)
“Những điều chiến đấu tranh cạnh trong anh em bởi đâu mà đến?”. Giữa những Cơ-đốc nhân! “Kìa anh em ăn ở hòa-thuận nhau, thật tốt đẹp thay! ” (Thi 133:1).
Anh em trong Chúa dĩ nhiên phải sống với nhau trong tình thân ái và hòa khí, nhưng đa số các Cơ-đốc nhân đã không làm được như vậy.
Lót là người gây ra cuộc tranh cãi với chú mình là Áp-ra-ham (Sa 13:1-28). Áp-sa-lôm khiêu chiến với cha là Đa-vít (IISa 13:1-18:33). Các môn-đệ Chúa cũng gây buồn lòng cho Ngài khi tranh luận ai là người lớn nhất trong Nước Trời (Lu 9:46-48).
Nếu xem lại tình trạng một số Hội thánh ban đầu, bạn sẽ thấy họ có những mối bất hòa nhau. Các tín-hữu Hội thánh Cô-rinh-tô cạnh tranh nhau trong những buổi nhóm, thậm chí còn kiện cáo nhau trước tòa (ICôr 6:1-8; ICôr 14:23-40).
Các tín-hữu Ga-la-ti thì “cắn nuốt” lẫn nhau (Ga 5:15). Phao-lô đã từng khuyên tín-hữu Ê-phê-sô gây-dựng nhau trong sự hiệp-một thuộc-linh (Eph 4:1-16). Ngay cả Hội thánh mà Phao-lô yêu mến tại thành Phi-líp cũng gặp những nan-đề: hai phụ nữ không hiệp một ý với nhau (Phi 4:13).
Gia-cơ đã đề cập nhiều mối bất hòa khác giữa vòng các tín-hữu:
- Tranh chiến về giai cấp (Gia 2:1-9).
Đây chính là cuộc chiến dai dẳng giữa người giàu với kẻ nghèo. Người giàu được đon đả tiếp rước, người nghèo bị hất hủi coi thường. Người giàu được tôn-trọng, người nghèo bị bạc đãi. Thật đáng tiếc khi họ làm đảo lộn mọi giá-trị: phục-vụ người giàu có nhưng lạnh nhạt, thậm chí xua đuổi kẻ nghèo khó. Nếu tình thân-hữu trong một Hội thánh chỉ dựa vào những điều thuộc về bề ngoài như vật chất, địa-vị xã hội, vậy Hội thánh đó đã hành động ngược lại với ý muốn Đức Chúa Trời.
- Tranh chiến về việc làm (Gia 5:1-6).
Chính những người giàu có dùng quyền hạn mình để ức hiếp người nghèo khó. Người làm thuê không được trả lương hoặc nhận được đồng lương không xứng đáng với sức lao động. Ngay hôm nay dù đã có luật về lao động, nhưng vẫn còn nhiều người không tìm được việc làm phù hợp, hoặc bị trả lương rẻ mạt so với số lượng công việc.
- Tranh cạnh trong Hội thánh (Gia 1:19-20; Gia 3:13-18).
Các tín-hữu được Gia-cơ gởi thư đến ở trong tình trạng tranh cạnh nhau về chức-vụ hầu việc Chúa, nhiều người muốn làm thầy hoặc hướng dẫn kẻ khác. Học lời Chúa nhưng không mở mang trí-tuệ mà kết quả chỉ là tranh cạnh, gây gỗ.
Mỗi người cứ cho rằng ý tưởng và đường lối mình đúng đắn nhất. Sự tham muốn vị-kỷ đã bao trùm buổi nhóm của họ, chớ chẳng có bóng dáng của sự đầu phục thuộc-linh.
- Tranh cạnh giữa cá nhân với nhau (Gia 4:11-12).
Các tín hữu nói hành và xét-đoán lẫn nhau. Ở đây chúng ta lại thấy tình -rạng sử dụng “cái lưỡi” không đúng cách! Cơ-đốc nhân phải “lấy lòng yêu thương nói ra lẽ chân thật” (Eph 4:15) nhưng họ lại nói hành nhau trong tinh thần ganh đua chỉ trích.
Nếu trong anh em chúng ta có ai lỗi lầm, chúng ta nên bao dung bằng sự yêu-thương, không nên nhắc lại (IPhi 4:8). Nếu người đó phạm-tội chúng ta cần gặp người ấy riêng tư và thuyết phục người ấy sửa đổi (Mat 18:15-19; Ga 6:1-2).
Phao-lô không có ý cấm chúng ta dùng suy xét và nhận thức đúng đắn để đánh giá con người, Cơ-đốc nhân cần phải có “sự thông biết và sự suy hiểu” (Phi 1:9-10), nhưng đừng hành động theo kiểu “xét-đoán” và chỉ có Đức Chúa Trời mới có quyền xét-đoán.
Trước hết, ta cần xét lại đời sống mình, rồi cố gắng giúp đỡ người khác (Mat 7:1-5).
Chúng ta không bao giờ biết hết sự thật qua một hoàn cảnh nào đó và cũng không thể hiểu rõ những động cơ thôi thúc trong lòng người. Nói xấu và xét đoán anh em mình khi chỉ dựa vào một phần chứng-cớ hoặc có thể do những động cơ xấu là đồng nghĩa với việc xúc phạm người ấy và phạm-tội cùng Đức Chúa Trời.
• Chúng ta không phải là những quan án.
Chỉ có Đức Chúa Trời là Đấng xét-đoán con người. Ngài là Đấng nhịn-nhục và cảm-thông. Sự xét-đoán của Ngài rất công-bình và thánh-khiết. Chúng ta hãy dành phần xét đoán cho Ngài.
Đáng tiếc rằng các tín-hữu trong Hội thánh này tranh cạnh lẫn nhau, người lãnh đạo này nghịch với người lãnh đạo khác, Hội thánh này nghịch với Hội thánh khác, nhóm này tranh chiến với nhóm kia... Người thế-gian mục kích những “ẩu đả” này sẽ nói: “Xem kìa, họ thù ghét nhau, lạ chưa!” Đó là lý-do khiến Chúa Giê-xu Christ cầu-nguyện “để cho ai nấy hiệp làm một, như Cha ở trong Con, và Con ở trong Cha lại để cho họ cũng ở trong chúng ta, đặng thế-gian tin rằng chính Cha đã sai Con đến” (Gi 17:21)
Thế nhưng, tại sao chúng ta lại tranh chiến lẫn nhau? Chúng ta vốn thuộc một gia đình cùng tin nhận một Đấng Christ, được cùng một Đức Thánh Linh ngự trị trong lòng – vậy mà chúng ta lại “đối chọi” nhau. Vì sao? Để giải-đáp nguyên nhân, Gia-cơ luận-giải cuộc chiến thứ hai cũng đang diễn ra:
2. Tranh chiến với chính mình (Gia 4:1-3)
“Những điều chiến đấu tranh cạnh trong anh em bởi đâu mà đến? Há chẳng phải từ tình-dục anh em vẫn hay tranh chiến trong quan thể mình sao?” (Gia 4:1).
Sự tranh chiến trong lòng người là nguyên nhân khởi phát những tranh cạnh trong Hội thánh!
“Nhưng nếu anh em có sự ghen-tương cay đắng và sự tranh cạnh trong lòng mình, thì chớ khoe mình và nói dối nghịch cùng chân-lý... Vì ở đâu có những điều ghen-tương tranh cạnh ấy, thì ở đó có sự lộn lạo và đủ mọi thứ ác” (Gia 3:14,16).
• Bản chất của tội-lỗi chính là lòng vị kỷ.
-Ê-va bất-tuân Đức Chúa Trời vì muốn ăn trái cây trong vườn để trở nên khôn ngoan bằng Đức Chúa Trời.
-Áp-ra-ham nói dối về vợ mình vì lòng ích kỷ muốn bảo toàn mạng sống (Sa 12:10-20).
-A-can gây nên sự chiến bại cho dân Y-sơ-ra-ên vì tham lam muốn giữ những vật đáng diệt ở thành Giê-ri-cô (Gios 7:1-26)
“Chúng ta thảy đều như chiên đi lạc, ai theo đường nấy” (Es 53:6a).
Chúng ta thường rơi vào tình-trạng tranh cãi nhau về niềm tin ở dưới sự trá hình ‘thuộc-linh”. Chúng ta giống như Mi-ri-am và A-rôn phàn nàn Môi-se về vợ người, nhưng thật ra có ý ghen-tị với quyền hạn của Môi-se (Dân 12:1-16).
Chúng ta cũng bắt chước Gia-cơ và Giăng xin được ngồi “bên hữu”, “bên tả” Chúa trong Nước Trời, nhưng thật sự muốn được người ta tôn-trọng mình (Mac 10:35-45). Hai điển hình trên là kết quả của lòng ham muốn vị kỷ gây sự chia-rẽ và sa ngã trong vòng con cái Đức Chúa Trời. Tội-lỗi của Mi-ri-am đã chặn đứng bước tiến của dân Y-sơ-ra-ên trọn một tuần lễ!
• Lòng ham muốn vị-kỷ là điều tai hại.
Nó dẫn đến những hành động sai lầm (“Anh em giết người và ghen ghét, ... anh em có sự tranh cạnh và chiến đấu” Gia 4:2), thậm chí là lời cầu-nguyện không phải lẽ (“Anh em cầu-xin mà không nhận lãnh được, vì cầu-xin trái lẽ, để dùng trong tư-dục mình” – Gia 4:3).
Khi cầu-nguyện trái lẽ, đời sống chúng ta cũng lầm lạc. Có người nói rằng: mục đích của sự cầu-nguyện không phải để ý muốn con người được thực hiện trên trời, nhưng để ý muốn Đức Chúa Trời được làm trọn dưới đất.
“Ngươi chớ tham...” là điều răn sau cùng trong 10 điều răn của Đức Chúa Trời nhưng nếu vi phạm điều răn ấy, bạn có khả năng phạm 9 điều răn còn lại! Sự tham lam khiến con người sát nhân, nói dối, bất hiếu với cha mẹ, tà dâm, và không chóng thì chầy sẽ vi phạm cả luật-pháp trọn-lành của Đức Chúa Trời.
Cách sống vị-kỷ và sự cầu-nguyện vì tư lợi luôn dẫn đến sự tranh cạnh. Nếu có sự tranh cạnh bên trong, tất yếu sẽ khởi phát sự tranh cạnh ở bên ngoài.
Người tranh chiến với bản thân do những ham muốn vị-kỷ thường là người sống bất hạnh! Họ chẳng bao giờ sống một cách vui-mừng. Thay vì tạ-ơn Chúa về những ơn phước đã nhận được, họ lại than vãn về những điều đó. Họ không thể hòa hợp với người khác vì luôn đố kỵ về những điều người khác đón nhận và hành động. Họ cứ tìm kiếm “điều kỳ diệu” để thay đổi đời sống mình, nhưng nan-đề chính đang tồn tại ở trong con người họ!
Đôi lúc, chúng ta dùng sự cầu-nguyện như một chiếc áo khoác che đậy những ham muốn thật của mình. Một trong những cái cớ Cơ-đốc nhân thường đưa ra viện dẫn là “nhưng tôi đã cầu nguyện về điều đó rồi”. Thay vì tìm biết ý muốn Đức Chúa Trời, chúng ta lại cho Ngài biết những gì Ngài phải làm!
Chúng ta giận dữ khi Ngài không “làm theo” ước muốn của chúng ta. Cơn giận này chiếm ngự trong lòng và bộc phát ra ngoài khiến chúng ta cũng “nổi cáu” với con cái Đức Chúa Trời.Những chia rẽ trong Hội thánh đều do các tín-đồ gây ra khi họ muốn trút cơn “bất mãn” với Đức Chúa Trời xuống những con cái Ngài. Nan-đề của Hội thánh hoặc gia đình sẽ được giải tỏa nếu con cái Chúa xét lại lòng mình để có thể nhìn thấy những trận chiến đang “hoành hành” trong đó.
Đức Chúa Trời đã dựng nên chúng ta là một thể hiệp nhất: tư duy, cảm xúc và ý chí luôn hành động với nhau. Gia-cơ nêu nguyên nhân chúng ta tranh chiến với người khác và bản thân mình thông qua cuộc chiến thứ 3.
3. Tranh chiến với Đức Chúa Tr ời (Gia 4:4-10)
Nguyên nhân xâu xa của mọi tranh chiến bên ngoài lẫn bên trong là do sự chống nghịch với Đức Chúa Trời. Từ buổi đầu sáng-thế giữa Đức Chúa Trời và con người có sự hòa thuận, nhưng khi tội-lỗi đã vào thế-gian, sự xung đột khởi phát. Tội-lỗi là việc làm trái luật-pháp (IGi 3:4). Việc làm trái luật-pháp đồng nghĩa với sự chống nghịch lại Đức Chúa Trời.
Cơ-đốc nhân tranh chiến với Đức Chúa Trời ra sao? Đó là khi người ấy làm bạn với kẻ thù Đức Chúa Trời. Gia-cơ kể lên 3 kẻ thù chúng ta không nên kết thân nếu muốn hòa-thuận với Đức Chúa Trời.
- Thế-gian (Gia 4:4).
Khi dùng từ “thế gian”, dĩ nhiên Gia-cơ muốn nói đến cộng đồng không có Đức Chúa Trời. Mọi điều thuộc về cộng đồng này đều nghịch lại với Đấng Christ và Đức Chúa Trời. Áp-ra-ham là bạn Đức Chúa Trời (Gia 2:23). Lót làm bạn với thế gian. Lót phải chịu hậu quả của một cuộc chiến và Áp-ra-ham phải giải cứu Lót (Sa 14:1-24).
Như đã nêu lên ở chương 4 của bài học này, Cơ-đốc nhân liên-hệ với thế-gian cách từ từ. Trước tiên, người đó “làm bạn với thế-gian” (Sa 4:4). Kết quả là bị ố bẩn bởi thế-gian đến nỗi vô số lãnh vực của đời sống chúng ta, được sự chấp nhận của thế-gian (IGi 2:15-17).
Làm bạn với thế-gian sẽ dẫn đến tình-trạng yêu mến thế-gian và dễ dàng “rập khuôn” theo nó (Rô 12:2). Hậu quả đáng buồn sẽ xảy đến khi Cơ-đốc nhân cũng bị đoán-xét “với thế-gian” (ICôr 11:32) và linh-hồn được cứu “dường như qua lửa” (ICôr 3:11-15).
Làm bạn với thế-gian bị xem như đã phạm-tội tà-dâm. Cơ-đốc nhân là người được “gả” cho Đấng Christ (thuộc về Đấng Christ). (Rô 7:11) nên phải “chung thủy” với Ngài. Tín-hữu Do-thái khi đọc thư tín này đều hiểu hình-ảnh về sự “tà-dâm” thuộc-linh, bởi các tiên-tri thời Cựu-ước cũng từng sử dụng từ này khi họ khiển trách tội-lỗi dân-sự (Giê 3:1-5; Êxe 23:1-49; Ôs 1:1-2:23). Khi chiều theo tội-lỗi của các dân ngoại và thờ phương thần tượng của họ, dân Giu-đa đã phạm-tội “ngoại-tình” (tà-dâm) nghịch với Đức Chúa Trời mình.
Thế-gian vốn nghịch với Đức Chúa Trời nên ai muốn làm bạn với thế-gian thì không thể làm bạn với Đức Chúa Trời được. Người ấy cũng không thể làm bạn với Chúa nếu cứ sống cho xác thịt mình, vì đây là kẻ thù thứ hai Gia-cơ đề cập đến.
- Xác thịt (Gia 4:1,5).
Xác thịt là bản chất cũ chúng ta thừa hưởng từ A-đam, có khả năng phạm-tội. “Xác thịt” ở đây không phải là thân thể bằng xương thịt. Thân thể không có tội-lỗi gì, vì nó mang tính trung lập. Thánh Linh Chúa có thể dùng thân thể chúng ta để làm sáng danh Đức Chúa Trời, hoặc “xác thịt” sẽ lợi dụng thân thể để phạm-tội. Khi tội-nhân đầu-phục Đấng Christ người ấy tiếp nhận một bản chất mới nhưng bản chất cũ không mất đi, cũng không thể giả tạo. Chính vì vậy bên trong chúng ta có cuộc chiến.
“Vì xác thịt có những điều ưa muốn trái với những điều của Thánh Linh, Thánh Linh có những điều ưa muốn trái với của xác thịt hai bên trái nhau dường ấy, nên anh em không làm được điều mình muốn làm” (Ga 5:17).
Đây là điều Gia-cơ mô tả rằng “tình-dục anh em vẫn hay tranh chiến trong quan-thể mình” (Ga 4:1)
Sống cho “xác thịt” đồng nghĩa với việc làm buồn lòng Thánh linh Đức Chúa Trời, Đấng sống trong chúng ta. “Hay là anh em tưởng Kinh Thánh nói vô ích sao? Đức Thánh Linh mà Đức Chúa Trời khiến ở trong lòng chúng ta, ham mến chúng ta đến nỗi ghen tương” (Gia 4:5).
Thế-gian là kẻ thù của Đức Chúa Trời, nên xác thịt cũng là kẻ thù của Đức Thánh Linh Ngài. Chồng hoặc vợ nào cũng đều có sự ghen tương với kẻ khác vì lòng yêu-thương và thánh-sạch của mình.
Thật vậy, Đức Thánh Linh luôn bảo vệ cho mối tương-giao của chúng ta với Đức Chúa Trời bằng “sự ghen tương”, nên sẽ rất “đau khổ” nếu chúng ta phạm-tội nghịch với tình yêu của Đức Chúa Trời.
Sống cho bản chất cũ là đang tuyên chiến với Đức Chúa Trời!
“Vì sự chăm về xác thịt nghịch với Đức Chúa Trời, bởi nó không phục dưới luật-pháp Đức Chúa Trời, lại cũng không thể phục được” (Rô 8:7). Nếu chúng ta dùng lý-trí để chiều theo xác thịt chúng ta sẽ đánh mất phước hạnh của mối tương-giao với Đức Chúa Trời.
Áp-ra-ham có một tâm-trí thuộc-linh nên bước đi cùng Đức Chúa Trời và hưởng sự bình an. Lót có một tâm-trí xác thịt nên bất-tuân Đức Chúa Trời và gánh chịu hậu quả của cuộc chiến.
“Chăm về xác thịt sinh ra sự chết, còn chăm về Thánh Linh sinh ra sự sống và bình-an” (Rô 8:6).
- Ma quỷ (Gia 4:6-7).
Thế-gian nghịch với Đức Chúa Trời, xác thịt tranh chiến với Đức Thánh Linh và ma quỷ chống lại Con Đức Chúa Trời. Kiêu-ngạo là một trọng tội của Sa-tan cũng là một loại “vũ khí” nó sử dụng trong trận chiến đối địch với Đấng Christ và các môn-đệ Ngài.
Đức Chúa Trời muốn chúng ta khiêm-nhường, nhưng Sa-tan lại xui chúng ta kiêu-ngạo.
Sa-tan dụ Ê-va rằng “ngươi sẽ như Đức Chúa Trời” và bà đã tin nó. Người mới tin Chúa không nên được đề-cử vào những vị-trí lãnh đạo thuộc-linh, “e người tự kiêu mà sa vào án phạt của ma quỷ” (ITim 3:6).
Đức Chúa Trời muốn chúng ta cậy nơi ân-điển Ngài (“Ngài còn ban ơn lớn hơn nữa”), nhưng Sa-tan muốn chúng ta cậy chính mình. Sa-tan là “đạo diễn” của mọi hoạt động thuộc-linh cậy nơi sức riêng. Nó thích thú khi thổi phồng “cái tôi” và cám-dỗ người tin Chúa cậy nơi sức riêng mình.
Dù đã được Chúa cho biết trước về mưu mô của Sa-tan, Phi-e-rơ vẫn rơi vào cái bẫy của nó khi ông rút gươm khỏi vỏ hòng “làm theo ý muốn Đức Chúa Trời” bằng cách riêng! Ông đã làm cho mọi sự trở nên rối tung!
Một trong những nan-đề tồn đọng trong Hội thánh chúng ta hôm nay, đó là có quá nhiều “người nổi tiếng” nhưng vẫn thiếu tôi-tớ hầu-việc Chúa. Người hầu-việc được đề cao quá đáng đến nỗi chẳng còn chỗ nào cho sự vinh-danh của Đức Chúa Trời!
Con người không có gì đáng để kiêu-ngạo. Trong chúng ta chẳng có điều lành nào (Rô 7:18) nhưng khi chúng ta tin nhận Chúa, Ngài để mọi điều lành trong chúng ta và khiến chúng ta trở nên con cái Ngài (IITim 1:6,14).
Tóm lại, có 3 kẻ thù nguy hiểm muốn chúng ta đi ngược lại ý muốn Đức Chúa Trời, đó là thế-gian, xác thịt và ma quỷ. Những kẻ thù này từng “tung hoành” trong đời sống tội-lỗi khi xưa của chúng ta (Êph 2:1-3). Mặc dù Đấng Christ đã giải thoát chúng ta khỏi tay những kẻ thù ấy, nhưng chúng vẫn đang tấn công chúng ta. Làm sao chúng ta có thể thắng được chúng? Làm sao chúng ta có thể làm bạn với Đức Chúa Trời và nghịch với thế-gian, xác thịt cùng ma quỷ? Gia-cơ đưa ra 3 lời khuyên chúng ta cần làm theo nếu muốn có sự “hòa-bình” chớ không phải tranh chiến.
- Hãy phục Đức Chúa Trời (Gia 4:7).
Từ “phục” là thuật ngữ dùng trong quân đội với ý nghĩa “bước vào đúng hàng ngũ của bạn” Khi một binh sĩ hành động như một tướng chỉ huy, thì sẽ có tình trạng “lộn lạo”! Sự tuân thủ vô điều kiện là đường lối duy nhất để đạt đến chiến thắng.
Nếu có điều gì trong đời sống ngăn trở hành động của Đức Chúa Trời, vậy sẽ luôn xảy ra những tranh chiến. Đó là lý-do những Cơ-đốc nhân không dấn thân không thể sống với chính mình và với người khác!
Ở Êph 4:27 Phao-lô khuyên chúng ta “đừng cho ma quỷ nhân dịp”. Sa-tan cần có một chỗ đứng trong đời sống chúng ta lúc nó tìm cách chống lại Đức Chúa Trời, và lắm lúc chúng ta đã “dành chỗ” cho nó. Để chống lại ma quỷ, chúng ta hãy đầu-phục Đức Ch úa Trời.
Đa-vít sau khi phạm-tội tà-dâm với Bạt-sê-ba, ông giết chồng nàng và giấu giếm tội-lỗi gần một năm. Giữa Đức Chúa Trời và Đa-vít đã có một cuộc tranh chiến. Đọc Thi 32:1-11 và Thi 51:1-19 bạn sẽ biết cái giá Đa-vít phải trả khi chống nghịch cùng Đức Chúa Trời.
Cuối cùng, ông đầu-phục Đức Chúa Trời và kinh-nghiệm được sự bình-an vui-mừng từ nơi Ngài (cũng được bày tỏ qua Thi 32 và 51).
Sự đầu-phục là hành động của ý chí, điều này nói lên rằng “Không phải ý Con nhưng nguyện ý Chúa được nên”.
- Hãy đến gần Đức Chúa Trời (Thi 4:8).
Làm sao chúng ta đến gần Ngài được? Chúng ta đến gần Ngài bằng cách xưng-nhận tội-lỗi mình và cầu-xin Ngài tha-tội. “Hỡi kẻ có tội hãy lau tay mình, có ai hai lòng, hãy làm sạch lòng đi”. Tiếng Hy-lạp của từ “làm sạch” có nghĩa như “làm cho trinh bạch” có liên quan đến ý niệm về sự tà-dâm thuộc-linh ở c.4.
Tiến-sĩ A. W. Tozer có một bài viết thật sâu sắc đề tựa “Sống Gần Giống Hình”. Càng đến gần Đức Chúa Trời, chúng ta sẽ càng giống Ngài hơn Đức Chúa Trời nhân từ đã đến gần chúng ta khi chúng ta đối diện với tội-lỗi trong đời sống đã làm chúng ta xa cách Ngài. Ngài không muốn chúng ta bị phân tâm khi bước đi với Ngài.
Ngài phải làm chủ hoàn toàn đời sống chúng ta. Cơ-đốc nhân nào có hai lòng sẽ chẳng bao giờ đến gần với Đức Chúa Trời. Chúng ta thấy Áp-ra-ham “đến gần” Đức Chúa Trời và thưa chuyện với Ngài về Sô-đôm (Sa 18:23) còn Lót hướng lòng về Sô-đôm để rồi đánh mất phước hạnh từ Đức Chúa Trời.
- Hãy hạ mình xuống trước mặt Chúa (Gia 4:9-10).
Con người có thể ra vẻ đầu-phục bên ngoài nhưng trong thâm tâm không có sự hạ mình. Đức Chúa Trời ghét tội kiêu-ngạo (Ch 6:16-17) nên Ngài sẽ sửa phạt, uốn nắn Cơ-đốc nhân kiêu-ngạo cho đến khi người ấy chịu hạ mình xuống.
Chúng ta có khuynh hướng xử-lý tội-lỗi quá nhẹ tay, thậm chí còn có thái-độ bỡn cợt nghiêm trọng, nên sự hạ mình thật phải được thể hiện bằng cách đối diện với tội-lỗi và sự bất-tuân của mình.
“Đức Chúa Trời ôi! Lòng đau thương thống hối Chúa không khinh dể đâu” (Thi 51:17).
Đôi lúc tôi nghe có người cầu-nguyện: “Lạy Chúa, xin hãy làm cho con khiêm-nhường!” Tốt hơn là chúng ta nên tự hạ mình trước mặt Chúa, xưng ra tội-lỗi mình và sửa đổi.
“Này là kẻ mà ta đoái đến: tức là kẻ nghèo khó, có lòng ăn-năn đau đớn, nghe lời nói ta mà run” (Ês 66:2).
“Đức Giê-hô-va ở gần những người có lòng đau thương và cứu kẻ nào có tâm hồn thống hối” (Thi 34:18).
Nếu chúng ta làm theo 3 lời khuyên trên, thì Đức Chúa Trời sẽ đến gần chúng ta, tha-thứ và làm sạch lòng chúng ta để những tranh chiến sẽ được kết thúc! Chúng ta sẽ không còn tranh chiến với Đức Chúa Trời, cũng không tranh chiến với bản thân mình.
Điều này có nghĩa là chúng ta sẽ không tranh chiến với người khác. “Công-bình sẽ sinh ra bình-an, trái của sự công-bình sẽ là yên lặng và an ổn mãi mãi” (Ês 32:17).
Hãy đặt quyền cai-trị đời sống bạn trên vai Chúa và tôn Ngài làm Chúa của sự bình-an (Ês 9:6).
10. ĐẶT KẾ HOẠCH TRƯỚC (Gia 4:13-17)
Gia-cơ mở đầu chương 4 khi luận về sự tranh chiến với Đức Chúa Trời và kết thúc khi nói đến ý muốn Đức Chúa Trời. Tuy nhiên, hai chủ-đề này có liên quan với nhau: khi người tin Chúa không sống theo ý muốn Ngài, người ấy trở nên một kẻ gây rối chớ không phải sứ giả hòa-bình.
-Lót dời đến Sô-đôm nên gây phiền toái cho gia đình mình.
-Đa-vít phạm-tội tà-dâm nên gây họa cho gia đình và quốc gia ông.
-Giô-na bất-tuân Đức Chúa Trời, làm cho hàng hóa của các thủy thủ người ngoại phải bị chôn vùi dưới dòng nước xoáy.
Ở mỗi trường hợp đều thể hiện một thái-độ sai lầm đi ngược lại ý muốn Đức Chúa Trời.
Đi ều mà Đức Chúa Trời đặt ra kế hoạch cho mỗi đời sống chúng ta, đó là một chân-lý hiển hiện, Ngài là Chúa của sự khôn-ngoan nên Ngài biết rõ điều gì phải xảy đến hoặc khi nào phải xảy ra. Và vì Ngài là Chúa của tình yêu nên Ngài luôn mong muốn điều tốt đẹp nhất cho con cái Ngài.
Nhiều Cơ-đốc nhân nhìn xem ý muốn Đức Chúa Trời như “liều thuốc đắng” mình phải nuốt trôi, chớ không xem đó như một bằng chứng vui-mừng về tình yêu của Ngài.
Trong một buổi nhóm thanh thiếu niên tại Hội thánh, có một thiếu niên lúng túng cho tôi biết: “Em muốn dâng đời sống mình cho Chúa, nhưng em sợ...” Tôi hỏi: “Em sợ cái gì?” Em nói: “Em sợ Đức Chúa Trời sẽ bảo em làm một việc ‘nguy hiểm’!” Tôi đáp: “Đời sống đầy hiểm họa không nằm trong ý muốn Đức Chúa Trời, nhưng ngược lại, nơi an-toàn nhất giữa thế-gian chính là nơi Chúa muốn đặt em ở đó!”
Vài năm trước, tôi trải qua thời kỳ khó khăn trong chức-vụ, không biết ý muốn Đức Chúa Trời dành cho đời sống tôi là gì. Tôi có dịp đọc Thi-thiên, cầu xin Chúa an-ủi khích-lệ tôi và Ngài trả lời tôi qua Thi 33:11 “Mưu của Đức Giê-hô-va được vững lập đời đời, ý tưởng của lòng Ngài còn đời này sang đời kia”.
Tôi tự nhủ: “Ý muốn Đức Chúa Trời xuất phát từ lòng Ngài. Ý muốn của Ngài là sự bày-tỏ của tình yêu Ngài.” Vâng, mình không phải sợ gì cả! Đó là bước ngoặt trong đời tôi khi khám phá phước hạnh trong tình yêu Đức Chúa Trời dành cho mình và sống theo ý muốn Ngài.
Qua phân đoạn này, Gia-cơ trình bày 3 thái-độ của con người đối với ý muốn Đức Chúa Trời. Dĩ nhiên có một trong 3 thái-độ ấy là thái-độ đúng đắn mà mỗi Cơ-đốc nhân cần phát huy.
1. Không quan tâm ý muốn Đức Chúa Trời (Gia 4:13-14,16)
Có lẽ Gia-cơ muốn nói đến những thương buôn giàu có trong Hội thánh. Họ bàn bạc việc buôn bán và khoe khoang về kế hoạch mình. Không có chứng-cớ nào tỏ ra họ muốn tìm biết ý Chúa hoặc cầu-nguyện cho những quyết định của mình. Họ đánh giá thành công trong cuộc đời chỉ qua thời gian cùng những kế hoạch họ đặt ra.
Tuy vậy, Gia-cơ đưa ra 4 lý-lẽ cho thấy sự dại dột của họ khi họ không chịu tìm biết Chúa:
- Tính phức tạp của đời người (Gia 4:13).
Bạn hãy nghĩ đến mọi điều liên quan đến đời sống con người: hôm nay, ngày mai, mua-bán, được-mất, đi đây đi đó... Cuộc đời con người gắn liền con người với nơi chốn, những hoạt động cùng những mục tiêu, những năm tháng của thời gian. Mỗi chúng ta phải đối diện với những quyết định quan-trọng hết ngày này sang ngày nọ!
Nếu không có ý muốn Đức Chúa Trời dự phần, đời người thật là một bí ẩn! Khi bạn nhận biết Chúa Giê-xu Christ là Đấng Christ của mình, tìm kiếm ý muốn Ngài, thì đời sống bạn mới có ý nghĩa. Ngay cả thế giới quanh bạn cũng mang một ý nghĩa mới. Đời sống bạn thể hiện một sự đơn giản và hiệp nhất khiến bạn luôn tự tin và tỉnh táo. Bạn chẳng còn sống trong thế giới “đầy bí ẩn và đe dọa” nữa.
Bạn có thể cất tiếng ca ngợi “Đây là thế giới của Cha tôi!”
- Tính phù du của đời người (Gia 4:14a).
Câu Kinh Thánh này tương tự với Ch 27:1 “Chớ khoe-khoang về ngày mai, vì con chẳng biết ngày mai sẽ sanh ra điều gì”. Những thương buôn này đã hoạch định mục tiêu hoạt động buôn bán cho cả năm mà không hề biết trước những việc xảy ra chỉ trong một ngày!
Bạn xem, họ tự tin biết bao: “Chúng tôi sẽ đi. Chúng tôi sẽ ở một năm. Chúng tôi sẽ mua và bán và có lợi nhuận”.
Thái-độ của họ khiến chúng ta nhớ đến vị phú-nông trong ẩn-dụ của Chúa Giê-xu Christ ở Lu 12:16-21.
Ông ta trúng một vụ mùa bội thu và vì các vựa lúa quá nhỏ nên ông quyết định cho xây những kho chứa lớn hơn để thâu trữ cho tương lai.
Ông nói với linh-hồn mình rằng: “Linh hồn ơi, mầy đã được nhiều của để dành dùng lâu năm, thôi hãy nghỉ ăn uống và vui vẻ“ (c.19).
Đức Chúa Trời phản ứng ra sao trước sự kiêu-ngạo này?
Ngài phán: “Hỡi kẻ dại! Chính đêm nay linh-hồn ngươi sẽ bị đòi lại” (c.20).
Không phải đời người bí ẩn đối với Đức Chúa Trời, nhưng bí ẩn đối với chúng ta vì chúng ta không biết điều gì xảy đến trong tương lai. Chỉ khi chúng ta sống theo ý muốn Đức Chúa Trời chúng ta mới vững tin ở tương lai, biết rằng Ngài luôn dẫn dắt ta.
- Đời người ngắn ngủi (Gia 4:14b).
Đây là một trong những chủ-đề được đề cập nhiều chỗ trong Kinh Thánh. Đối với chúng ta, đời người dường như rất dài vì chúng ta “đo” cuộc đời bằng năm tháng, nhưng nếu so với sự vĩnh cửu, đời người khác nào như “hơi nước”. Gia-cơ mượn hình ảnh này từ sách Gióp, là sách đề-cập nhiều về sự ngắn ngủi của đời người.
“Các ngày tôi qua mau hơn thoi dệt cửi” (Giop 7:6).
“Mây tan ra và mất thể nào, kẻ xuống âm-phủ không hề trở lên cũng thể ấy” (Giop 7:9).
“Các ngày của tôi mau hơn kẻ trộm” Giop 9:25).
“Nó xớt qua mau như thuyền nan, như chim ưng xông vào mồi” (Giop 9:26).
“Loài người bởi người nữ sanh ra, sống tạm ít ngày, bị đầy dẫy sự khốn khổ. Người sinh ra như cỏ hoa, rồi bị phát, người chạy qua như bóng, không ở lâu dài” (Giop 14:1-2).
Chúng ta thường đếm những năm trên đất của mình qua mỗi dịp sinh nhật, nhưng Đức Chúa Trời bảo chúng ta phải đếm “các ngày” của mình (Thi 90:12). Tóm lại, chúng ta đang sống từng ngày từng giờ và những ngày này sẽ vùn vụt lướt qua.
Vì cuộc đời quá ngắn ngủi nên chúng ta không thể chỉ sử dụng cuộc sống mà thôi nhưng chắc chắn chúng ta cũng không muốn lãnh phí cuộc đời. Chúng ta phải đầu tư cuộc đời vào những điều thuộc về sự vĩnh cửu.
Đức Chúa Trời đã bày-tỏ ý muốn Ngài qua lời Ngài là Kinh Thánh, nhưng rất nhiều người không quan tâm gì đến Kinh Thánh. Qua Kinh Thánh, Đức Chúa Trời ban những lời giáo huấn, các nguyên-tắc, những lời hứa để dẫn dắt chúng ta trong từng lĩnh vực của đời sống. Hiểu biết và vâng theo lời Đức Chúa Trời là “thượng sách” bảo-đảm một đời sống thành công (Gios 1:8; Thi 1:3).
- Con người bất toàn (Gia 4:16).
“Kìa anh em lấy những lời kiêu-ngạo mà khoe mình! Phàm khoe-khoang như vậy là xấu”. Tính khoe-khoang chỉ là cách để con người che đậy sự bất-toàn của mình.
Ông Thomas à Kempis nói rằng: “Mưu sự tại nhân nhưng thành sự tại Thiên”.
Sa-lô-môn từ trước đã nói như vậy: “Người ta bỏ thăm trong vạt áo nhưng sự quyết định do nơi Đức Giê-hô-va mà đến” (Ch 16:33).
Con người không có khả năng định đoạt những biến cố trong tương lai. Con người không đủ khôn-ngoan để lường trước tương lai, cũng không đủ sức điều khiển tương lai. Vì phạm-tội khoe-khoang, con người đã tự xem mình ngang hàng với Đức Chúa Trời.
Thật dại dột cho những ai không quan tâm đến ý muốn Đức Chúa Trời. Họ như người vượt qua khu rừng tối tăm mà không có bản đồ chỉ đư ờng, hoặc vượt qua đại dương bão tố mà không có la bàn định hướng.
Khi chúng tôi tham quan hang động Mamut ở Kentucky, tôi ngạc nhiên thấy một mê cung những đường hầm tối đen vì đèn tắt. Chúng tôi đến chỗ gọi là “Pulpit Rock”, người hướng dẫn khuyên chúng tôi: “Quý vị hãy đi sát bên người hướng dẫn.”
Thật là lời khuyên đúng đắn!
2. Không làm theo ý muốn Đức Chúa Trời (Gia 4:17)
Đây là những người biết ý muốn Đức Chúa Trời nhưng không chịu vâng-theo. Thái-độ này còn kiêu-ngạo hơn thái-độ ban đầu, vì con người nói với Đức Chúa Trời: “Con biết Ngài muốn con làm gì, nhưng con không thích làm vậy. Về điều này, con biết rõ hơn Ngài!”“Chúng nó đã biết đường công-bình, rồi lại lui đi về lời răn thánh đã truyền cho mình” (IIPhi 2:21).
Tại sao con người biết ý muốn Đức Chúa Trời nhưng lại cố tình không làm theo? Theo tôi, lý-do là: lòng kiêu-ngạo. Con người muốn khoe mình là kẻ làm chủ vận mệnh và điều khiển được linh-hồn! Con người đã thực hiện được nhiều kỳ công nên cho rằng mình có thể làm được bất cứ điều gì.
Lý-do thứ hai xuất phát từ sự thiếu hiểu biết của con người về bản chất của ý muốn Đức Chúa Trời. Con người hành động như thể ý muốn Đức Chúa Trời là điều mình có thể tiếp nhận hoặc khước từ. Thật ra, ý muốn Đức Chúa Trời không phải là một sự lựa chọn, nhưng là một nhiệm-vụ.
Chúng ta không thể “tiếp nhận hoặc bỏ qua” theo ý mình. Đức Chúa Trời là Đấng Tạo Hóa còn chúng ta là vật thọ tạo của Ngài, nên chúng ta phải vâng-lời Ngài. Vì Ngài là Đấng Christ còn chúng ta là con cái và tôi-tớ Ngài nên chúng ta phải vâng-lời Ngài.
Xử sự ý muốn Đức Chúa Trời một cách thiếu nghiêm túc là đồng nghĩa với việc “rước” sự đoán-phạt của Đức Chúa Trời vào đời sống chúng ta.
Nhiều người lầm tưởng ý muốn Đức Chúa Trời là con đường dẫn đến những đau khổ, nhưng thực tế ngược lại! Chính sự bất-tuân ý muốn Đức Chúa Trời mới dẫn đến những đau khổ, bất hạnh. Kinh Thánh và từng-trải của con người minh-chứng cho chân-lý này. Dù có Cơ-đốc nhân nào bất-tuân ý Chúa mà dường như vẫn không gặp rắc rối gì trong đời sống, nhưng người ấy sẽ nói gì khi đối diện với Chúa?
“Đầy tớ này đã biết ý chủ mình, mà không sửa soạn sẵn và không theo ý ấy, thì sẽ bị đòn nhiều. Nhưng đầy tớ không biết ý chủ, mà làm việc đáng phạt, thì bị đòn ít” (Lu 12:47-48).
Điều gì sẽ xảy ra cho những Cơ-đốc nhân cố tình làm trái ý muốn Đức Chúa Trời dù đã biết rõ? Đức Chúa Trời là Đấng yêu-thương sẽ quở phạt họ cho đến khi họ chịu đầu-phục (Hêb 12:5-11).
Nếu người nào tin nhận Chúa mà không bị quở phạt, chứng-tỏ người ấy chưa bao giờ được tái-sinh. Đó chỉ là kẻ giả hình.
Sự quở phạt của Đức Chúa Trời là bằng-chứng của tình yêu Ngài, chớ không phải sự ghét bỏ. Như người cha trên đất đánh phạt con cái mình để chúng hiếu kính và vâng-lời, thì Cha chúng ta trên trời cũng quở phạt con cái Ngài. Dù sự sửa phạt khiến con người khó lòng tiếp nhận, nhưng đó là chân-lý khích-lệ người tin Chúa nhận biết địa-vị làm con cái của Cha trên trời.
Bất-tuân ý muốn Chúa là nguy cơ đánh mất phần thưởng trên trời. Ở ICôr 9:24-27, Phao-lô ví sánh Cơ-đốc nhân như vận-động viên chạy thi trong trường đua. Để xứng đáng đón nhận mão triều-thiên người ấy phải tuân theo mọi luật-lệ của cuộc thi.
Nếu ứng viên nào bị phát hiện đã phạm luật thi, người ấy sẽ bị đánh rớt và chuốc sự xấu hổ. Từ “bị bỏ” ở ICôr 9:27 không đề cập đến việc đánh mất sự cứu-rỗi, nhưng chỉ về việc đánh mất phần thưởng.
Bất-tuân ý muốn Đức Chúa Trời dường như là điều chẳng mấy nghiêm-trọng đối với con người hôm nay, nhưng nó sẽ nghiêm-trọng khi Chúa tái-lâm và xét-đoán mọi việc chúng ta làm (Côl 3:22-25).
3. Vâng-theo ý Chúa (Gia 4:15)
“Ví bằng Chúa muốn...” không phải chỉ là lời nói trên môi miệng Cơ-đốc nhân nhưng là thái-độ thường trực trong lòng người ấy. Chúa Giê-xu Christ phán: “Đồ ăn của Ta tức là làm theo ý muốn của Đấng sai Ta đến, và làm trọn công việc Ngài” (Gi 4:34).
Trong các thư tín, Phao-lô thường nhắc đến ý muốn Đức Chúa Trời khi ông cho bạn hữu biết những dự tính của mình (Rô 1:10; Rô 15:32; ICôr 4:19; ICôr 16:7). Phao-lô không xem ý muốn Đức Chúa Trời là xiềng-xích trói buộc ông, ngược lại đó là chìa khóa mở mọi cánh cửa để ông được tự-do.
Mọi vật trong cõi vũ trụ đều hoạt động theo những luật tự nhiên. Nếu chúng ta tuân-theo những luật ấy, vũ trụ này sẽ đồng công với chúng ta. Ngược lại, nếu đi ngược lại với các luật tự nhiên ấy, chúng ta sẽ bị vũ trụ gây thiệt hại cho mình.
Ví-dụ, có những luật nhất định nào đó điều khiển chuyến bay. Kỹ sư chế tạo dựa vào các luật này để thiết kế và tạo ra máy bay.
Phi công cũng tuân-theo những luật ấy để điều khiển chiếc máy bay. Họ đều vui-mừng khi thấy một “cổ máy” to lớn hoạt động một cách hoàn thiện. Nhưng nếu họ không tuân theo những luật cơ-bản chi phối quá trình bày, sẽ dẫn đến tai nạn rơi máy bay, gây tổn thất về sinh mạng và tài sản con người.
Ý muốn Đức Chúa Trời đối với đời sống chúng ta có thể được so với những luật Ngài tạo nên trong vũ trụ. Tuy nhiên, những luật tự nhiên có tính phổ biến, nhưng ý muốn Ngài hoạch định cho đời sống chúng ta chỉ đặc biệt dành cho chúng ta mà thôi, không có hai đời sống nào được hoạch định theo cùng một “mẫu” cả!
Chắc hẳn, có những điều Cơ-đốc nhân phải trung-thành vâng-theo. Đó là ý muốn Đức Chúa Trời mà chúng ta phải dâng mình cho Ngài (IICôr 8:5). Đức Chúa Trời muốn chúng ta lánh xa sự ô uế của thế-gian (ITês 4:3).
Mọi Cơ-đốc nhân phải vui-mừng, cầu-nguyện không thôi và tạ-ơn Chúa (ITês 5:16-18).
Mọi điều răn trong Kinh Thánh dành cho những người tin Chúa là những điều nằm trong ý muốn Đ ức Chúa Trời nên chúng ta phải vâng-theo. Nhưng Ngài không kêu gọi mỗi chúng ta làm cùng một công việc hay đảm nhận cùng một chức-vụ. Ý muốn Đức Chúa Trời đã được “tính toán riêng” cho mỗi chúng ta!
Chúng ta cần có thái-độ đúng đắn đối với ý muốn Đức Chúa Trời. Nhiều người cho rằng ý muốn Đức Chúa Trời như một cổ máy lạnh lẽo, vô tình. Đức Chúa Trời khởi động chiếc máy ấy nhưng để nó hoạt động nhịp nhàng còn tùy thuộc vào chúng ta.
Nếu chúng ta bất-tuân Đức Chúa Trời ở hình thức nào, chiếc máy ấy sẽ từ từ ngưng hoạt động, và phần còn lại trong cuộc đời chúng ta sẽ nằm ngoài ý muốn Đức Chúa Trời!
Ý muốn Đức Chúa Trời không như một cỗ máy lạnh lẽo vô tình. Bạn đừng xem ý muốn Ngài một cách máy móc như vậy, giống như lấy ra một thứ nước uống từ một cái máy tự động phục-vụ!
Ý muốn Đức Chúa Trời là một mối liên-hệ sống động giữa Đức Chúa Trời và người tin nhận Ngài. Mối liên-hệ này không bị phá vỡ dù khi Cơ-đốc nhân bất-tuân Ngài, vì Cha trên trời vẫn luôn quan tâm con cái Ngài, thậm chí Ngài phải sửa phạt và uốn nắn con cái mình.
Không nhìn ý muốn Đức Chúa Trời như một cổ máy lạnh lẽo vô tình, mà tôi thích xem đó là một thực thể ấm áp, sống động và tăng-trưởng. Nếu thân thể gặp “trục trặc” chỗ nào tôi không chết: những bộ-phận khác trong thân sẽ cân-bằng và làm giảm nhẹ sự thiệt hại của bộ-phận ấy cho đến khi nó hoạt động tốt trở lại. Cũng có cơn đau, cũng có sự bệnh hoạn nhưng không nhất thiết là có sự chết.
Khi bạn và tôi làm sai ý muốn Đức Chúa Trời, đây chưa phải là kết thúc của mọi sự. Chắc hẳn, chúng ta phải chịu-khổ Nhưng nếu Đức Chúa Trời không thể điều khiển được chúng ta, Ngài sẽ dùng quyền hạn cao nhất để đối-xử với chúng ta. Ngay khi thân thể đã cân-bằng phần trục trặc, Đức Chúa Trời điều chỉnh mọi sự để đem chúng ta vào ý muốn Ngài. Bạn sẽ thấy vấn-đề này được minh họa rõ nét qua đời sống Áp-ra-ham và Giô-na.
Mối liên-hệ của người tin Chúa với ý muốn Đức Chúa Trời là một từng-trải có tính tăng-trưởng. Trước hết, chúng ta phải biết ý muốn Ngài (Công 22:14). Ý muốn Đức Chúa Trời không phải là điều khó nhận biết. Nếu chúng ta sẵn sàng vâng-lời, Ngài sẽ bày-tỏ ý muốn Ngài cho chúng ta (Gi 7:17).
Có người đã nói: “Sự vâng-lời là một bộ-phận của tri-thức thuộc-linh”. Thật vậy, Đức Chúa Trời không bày-tỏ ý Ngài cho những kẻ tò mò hoặc lơ đễnh, nhưng sẽ cho những ai sẵn sàng muốn vâng-theo ý Ngài.
Chúng ta đừng dừng bước ở chỗ chỉ biết ý muốn của Đức Chúa Trời. Đức Chúa Trời muốn chúng ta “được đầy-dẫy sự hiểu biết về ý muốn của Ngài, với mọi thứ khôn-ngoan và hiểu biết thiêng-liêng nữa” (Côl 1:9).
Thật sai lầm khi chỉ muốn biết ý Đức Chúa Trời về những vấn-đề nào đó nhưng không quan tâm ý muốn Ngài trong những vấn-đề khác. Mọi lãnh vực trong đời sống chúng ta đều ý nghĩa đối với Đức Chúa Trời, nên Ngài có một kế hoạch tỉ mỉ cho chúng ta.
• Đức Chúa Trời muốn chúng ta hiểu rõ ý Ngài (Êph 5:17).
Đây chính là nguồn của sự khôn-ngoan thuộc-linh. Một đứa trẻ có thể biết ý cha nó nhưng không thể hiểu rõ ý muốn cha. Đứa trẻ biết sự việc nhưng không rõ nguyên nhân “tại sao”.
Là ”bạn hữu” của Chúa Giê-xu Christ, chúng ta được đặc quyền hiểu rõ lý-do hành động của Đức Chúa Trời (Gi 15:15).
“Ngài tỏ cho Môi-se đường lối Ngài, và cho Y-sơ-ra-ên biết các công việc Ngài” (Thi 103:7).
Dân Y-sơ-ra-ên biết công việc Đức Chúa Trời, nhưng Môi-se hiểu rõ lý-do Ngài hành động.
• Chúng ta cũng phải bày-tỏ ý muốn Đức Chúa Trời (Rô 12:2).
Theo tiếng Hy-lạp câu này có nghĩa là “bày-tỏ bằng sự từng-trải”. Chúng ta phải học cách bày-tỏ ý Chúa qua việc làm. Càng vâng-lời Ngài, chúng ta càng dễ dàng khám phá điều Đức Chúa Trời muốn chúng ta làm giống như người ta học cách bơi hoặc học cách chơi một nhạc cụ.
Dần dần, bạn sẽ “cảm nhận” điều mình sẽ làm và đó là bản chất thứ hai trong bạn được thành hình.
Có những người luôn hỏi “Làm sao tôi biết được ý Chúa trong đời sống mình?” Những người ấy đã bày-tỏ cho mọi người biết rằng mình chưa từng tìm biết ý muốn Đức Chúa Trời. Bạn hãy khởi sự bằng một việc mà bạn biết mình phải làm và hãy làm điều đó.
Rồi Đức Chúa Trời sẽ mở đường kế tiếp trên lối đi của bạn. Qua thực-nghiệm, bạn sẽ biết ý muốn Đức Chúa Trời là gì. Chúng ta hãy học hỏi từ thành công lẫn thất bại.
“Hãy gánh lấy ách của Ta, và học theo Ta” (Mat 11:29).
Ách của Chúa là làm theo những điều Ngài dạy dỗ chúng ta.
• Sau hết, chúng ta phải hết lòng làm theo ý muốn Đức Chúa Trời (Ês 6:6).
Giô-na biết ý muốn Đức Chúa Trời và sau khi bị quở phạt ông mới chịu làm theo ý Ngài. Tuy nhiên, Giô-na không “lấy lòng tốt” khi làm theo ý Chúa. Sách Gion 4:1-11 cho thấy vị tiên-tri cáu tính này không yêu mến Chúa, cũng không có tình yêu-thương đối với dân thành Ni-ni-ve. Ông chỉ làm theo ý Chúa cốt để khỏi bị phạt!
Vấn-đề Phao-lô luận về sự dâng hiến có thể được áp-dụng vào đời sống: “Không phải phàn-nàn hay là vì ép uổng, vì Đức Chúa Trời yêu kẻ thí của cách vui lòng” (IICôr 9:7). “Phàn-nàn” nghĩa là “miễn cưỡng, xót dạ”, hoàn toàn không có niềm vui khi làm theo ý Chúa. “Ép uổng” nghĩa là “bị bắt buộc”, vâng-lời Chúa vì nhiệm-vụ chớ không vì lòng khao khát và không có tấm-lòng dự phần trong sự vâng-lời này.
Bí quyết của một đời sống hạnh phước là vui-mừng trong việc mình làm. Khi nhiệm-vụ trở nên một niềm vui, thì những gánh nặng cũng sẽ trở nên những phước hạnh.
“Các luật-lệ Chúa làm bài hát tôi tại nhà tôi ở làm khách lạ” (Thi 119:54).
Khi chúng ta yêu mến Đức Chúa Trời, các luật-lệ Ngài sẽ như những bài ca vui-mừng để chúng ta cất lên trong sự hầu-việc Ngài.
Nếu chúng ta hầu-việc Chúa một cách miễn cưỡng khó chịu, hoặc vì nhiệm-vụ thúc bách, chúng ta vẫn có thể hoàn thành công tác Ngài giao nhưng bản thân đã đánh mất phước hạnh. Đó sẽ như sự lao dịch, chớ chẳng phải chức-vụ nữa. Nhưng khi chúng ta hết lòng làm theo ý muốn Đức Chúa Trời, lòng chúng ta sẽ đầy-dẫy sự vui-mừng cho dù công-tác có khó khăn đến đâu.
Bạn đừng bao giờ nghĩ rằng việc thất bại trong sự tìm biết hoặc làm theo ý muốn Đức Chúa Trời sẽ luôn ảnh hưởng đến mối tương-giao của mình với Chúa.
Chúng ta có thể xưng-nhận tội-lỗi mình và cầu-xin sự tha-thứ (IGi 1:9). Qua những thất bại lỗi lầm, chúng ta có thể rút ra những kinh-nghiệm mới.
Điều quan trọng là chúng ta phải hết lòng yêu mến Đức Chúa Trời và thật sự khao khát làm theo ý Ngài để qui vinh-hiển danh Ngài.
Làm theo ý muốn Đức Chúa Trời đem lại ích lợi gì?
Trước nhất, bạn vui mừng được ở trong mối tương-giao mật thiết với Chúa Giê-xu Christ (Mac 3:35). Bạn có đặc ân biết chân-lý của Đức Chúa Trời (Gi 7:17) và chứng-kiến lời cầu-nguyện của mình được nhậm (IGi 5:14-15).
Người vâng theo ý muốn Đức Chúa Trời có một giá-trị vĩnh-cửu đối với đời sống và việc làm mình (IGi 2:15-17). Chắc chắn rằng người ấy đã được sắm sẵn phần thưởng khi Chúa Giê-xu Christ tái-lâm trên đất (Mat 25:34).
Trong 3 thái-độ kể trên, đâu là thái-độ của chính bạn đối với ý muốn Đức Chúa Trời? Có phải bạn hoàn toàn “phớt lờ” ý muốn Ngài trong những kế hoạch và quyết định hằng ngày của mình? Hay bạn biết ý muốn Đức Chúa Trời mà vẫn không muốn làm theo? Những thái độ đó đều sai lầm và chỉ đem đến cho bạn những đau khổ thất bại trong đời sống mà thôi.
Những Cơ-đốc nhân nào hiểu biết, yêu mến và vâng-theo ý muốn Đức Chúa Trời đều sẽ vui-mừng hưởng phước hạnh từ nơi Ngài. Đời sống người ấy có thể không thoải mái tiện nghi hơn, nhưng chắc chắn thánh sạch hơn và hạnh phước hơn. Thức ăn người ấy sẽ là ý muốn của Đức Chúa Trời Gi 4:34). Đó là niềm vui mừng hân hoan xuất phát từ tấm-lòng (Thi 40:8).
11. ĐỒNG TIỀN BIẾT NÓI (Gia 5:1-6)
Có một danh-hài đã phát biểu: “Nếu đồng tiền biết nói, nó cũng chỉ nói với tôi r ằng: Tạm biệt!”
Tuy nhiên, tiền bạc không muốn nói lời “tạm biệt” với những người được Gia-cơ nhắc đến trong thư tín này. Họ là những người giàu có và của cải họ có đầy-dẫy dáng dấp tội-lỗi. Họ dùng tiền bạc vào những mục đích vị-kỷ hoặc để vu cáo bắt bớ kẻ nghèo khó.
Một trong những chủ-đề xuyên suốt ở Gia-cơ đoạn 5 là sự hoạn-nạn. Ở đây chúng ta sẽ gặp những con người bị bóc lột tiền công lao động (Gia 5:4) cũng như có những người bị bệnh tật về thể chất (Gia 5:13-16) và sa đọa thuộc-linh (Gia 5:19-20).
Chủ-đề thứ hai được Gia-cơ trình bày là sự cầu-nguyện. Người lao động nghèo khổ đã kêu khóc cùng Đức Chúa Trời (Gia 5:4). Người bệnh hoạn đau yếu cần phải cầu-nguyện (Gia 5:13-16). Gia-cơ nêu điển hình về ông Ê-li là người cầu-nguyện với Đức Chúa Trời bằng đức-tin (Gia 5:17-18).
Nếu kết nối 2 chủ-đề này lại với nhau, bạn sẽ thấy một đặc-điểm thứ 5 của Cơ-đốc nhân trưởng-thành, đó là: luôn cầu-nguyện trong hoạn-nạn. Thay vì ngã lòng khi hoạn nạn xảy đến, người tin Chúa trưởng-thành sẽ đến với Đức Chúa Trời trong sự cầu-nguyện và tìm kiếm sự giúp đỡ từ trên.
Người không trưởng-thành chỉ cậy sức mình, những kinh-nghiệm và khả năng riêng, hoặc nhờ cậy những người khác. Thật ra, Đức Chúa Trời luôn đáp-ứng mọi nhu-cầu chúng ta qua sự giúp đỡ của những người khác và đó là kết quả của sự cầu-nguyện.
Gia-cơ không có ý cho rằng giàu có là tội-lỗi. Vì xét cho cùng, Áp-ra-ham là người rất giàu có nhưng ông vẫn đồng đi với Đức Chúa Trời, được Ngài sử dụng để đem nguồn phước cho cả thế giới. Gia-cơ muốn nói đến lòng ích-kỷ của người giàu và khuyên họ “khóc lóc, kêu la”. Ông nêu 3 lý-do về sự kêu gọi của mình:
1. Cách làm giàu của họ (Gia 5:4,6a)
• Kinh Thánh không cấm đoán việc làm giàu.
Trong luật Môi-se, có những điều kiện cụ thể về vấn-đề tạo ra và gìn giữ của cải. Người Do-thái ở Ca-na-an được quyền làm chủ tài sản mình, sử dụng và làm lợi ra. Trong nhiều ví-dụ của Chúa Giê-xu Christ, Ngài bày tỏ sự tôn-trọng đối với tài sản và lợi tức riêng, không có chi tiết nào trong các thư tín mâu-thuẫn với quyền sở hữu tài sản và lợi tức của con người.
Điều Kinh Thánh lên án là cách làm giàu bất chính với những mục đích xấu xa. Tiên-tri A-mốt đã rao-ra sứ-điệp về sự đoán-phạt trên tầng lớp thượng lưu giàu có, họ là những kẻ bóc lột người nghèo cũng như dùng của cắp để phung phí xa hoa.
Tiên-tri Ê-sai và Giê-rê-mi cũng phơi trần sự ích kỷ của người giàu và cho họ biết rằng sự đoán-phạt sắp xảy đến. Đây là tinh thần Gia-cơ muốn viết cho những người giàu trong Hội thánh. Ông đưa ra hai minh họa về cách người giàu có được của cải.
(1) Họ ăn gian tiền công (Gia 5:4).
Thời bấy giờ người làm công được thuê mướn và trả lương mà không hề dựa trên hợp đồng pháp-lý nào với chủ. Câu chuyện về người làm công ở Mat 20:1-16 cũng thể hiện một ý niệm nào đó trong xã hội thời bấy giờ. Trong luật-pháp Đức Chúa Trời, Ngài đã đưa ra những điều khoản cụ thể liên-quan đến người làm công hầu bảo-vệ họ khỏi tay những người chủ bóc lột.
“Ngươi chớ hà hiếp kẻ làm mướn nghèo khổ và túng cùng, bất luận anh em mình hay là khách lạ kiều ngụ trong xứ và trong thành ngươi. Phải phát công giá cho người nội trong ngày đó, trước khi mặt trời lặn, vì người vốn nghèo khổ, trông mong lãnh công giá ấy. Bằng không, người sẽ kêu đến Đức Giê-hô-va về ngươi, và ngươi sẽ mắc tội” (Phuc 24:14-15).
“Khốn thay cho kẻ xây nhà trái lẽ công-bình, làm phòng bởi sự bất nghĩa, dùng kẻ lân cận mình làm việc vô lương, và chẳng trả tiền công” (Giê 22:13).
Những người giàu này mướn người làm công và hứa trả cho họ một khoản tiền cụ thể. Người làm công đã hoàn tất công việc nhưng không được trả thù lao. Theo ngôn ngữ Hy-lạp, động từ “giữ lại” được hiểu rằng người làm công sẽ chẳng bao giờ giờ nhận được tiền công của mình.
“Ngươi chớ trộm cướp” vẫn luôn là luật-pháp của Đức Chúa Trời buộc con người phải tuân-theo. Là Cơ-đốc nhân, chúng ta có nhiệm-vụ phải trả những khoản nợ của mình. Là mục-sư tôi cảm thấy e ngại vô cùng khi có những người chưa tin Chúa cho tôi biết về những Cơ-đốc nhân trong Hội thánh mắc nợ họ mà không muốn trả.
Tôi nhớ có lần đã gặp một người bạn bác sĩ khi tôi thăm bệnh viện của anh ta.
Tôi hỏi “công việc của anh ra sao?”
Anh đáp: “Ồ mọi việc đều tốt đẹp”.
Tôi muốn khích-lệ anh nên cho anh biết rằng tôi đang cầu-nguyện cho anh.
Anh đáp: “Cảm ơn mục-sư. Nhưng khi cầu-nguyện, xin mục-sư cũng hãy cầu-nguyện cho tất cả những người đã nợ tiền của tôi. Nếu họ chịu trả tiền cho tôi thì tốt biết mấy!”
(2) Họ điều khiển tòa án (Gia 5:6a).
Thời bấy giờ thường có trường hợp người giàu cũng nắm quyền lực về chính trị và có thể làm bất cứ điều gì họ muốn.
Một nhân vật trong truyện tranh vui hỏi bạn mình “luật vàng là gì?”
Bạn anh ta trả lời: “Bất cứ ai có vàng thì làm ra luật!”
Gia-cơ lại đặt câu hỏi: “Há chẳng phải kẻ giàu đã hà hiếp anh em, kéo anh em đến trước tòa án sao?” (Gia 2:6).
Khi cái tên “Watergate” được nhắc đến không còn ai nghĩ đến một tòa nhà xinh đẹp nữa. Đối với người dân Hoa-kỳ, từ watergate nhắc lại một giai đoạn chẳng mấy đẹp mặt trong lịch sử nước Mỹ, nó phơi bày những sự giả dối khiến Tổng thống Mỹ lúc bấy giờ phải từ chức.
Khi Đức Chúa Trời ổn định nơi ở của dân Y-sơ-ra-ên, Ngài ban cho dân này luật về sự kiện tụng (Phuc 17:8-13). Ngài khuyên các quan-xét không được tham lợi (Xu 18:21), không được thiên-vị người nghèo hoặc nể nang kẻ quyền thế (Lê 19:15), không dung túng cho lời khai man (Phuc 19:16-21).
Tội hối lộ sẽ bị Đức Chúa Trời đoán phạt (Ês 33:15; Mi 3:11; Mi 7:3). Trong thời mình, tiên-tri A-mốt cũng nói về tội hối lộ của các quan-xét cũng như tội “bẻ cong” sự thật của họ (Am 5:12-15).
Trong thời Gia-cơ, thật dễ dàng “xoay chuyển” các phiên tòa nếu bạn có tiền. Người lao động nghèo không đủ tiền trả cho những vụ kiện tụng “đắt giá’ nên họ phải ‘gõ cửa’ khắp nơi để cầu-xin được cứu xét. Vụ-kiện của họ rất công-bình nhưng không được phân xử thỏa đáng.
Ngược lại, lắm lúc họ còn bị nhiếc mắng và bị xử-tệ. (Chữ “giết” có lẽ được dùng theo nghĩa bóng như ở Gia 4:2, mặc dù có kh ả năng là người giàu bóc lột người nghèo đến mức họ phải chết). Người nghèo vô phương chống cự người giàu vì họ không có vũ khí chống trả. Họ chỉ biết kêu cầu cùng Chúa để Ngài xét lẽ công-bình cho mình.
Kinh Thánh khuyên chúng ta không nên vơ vét của cải bằng thủ đoạn bất chính. Đức Chúa Trời là chủ của mọi tài nguyên của cải trên đất (Thi 50:10). Ngài cho phép chúng ta cai-quản của cải để quy vinh-hiển danh Ngài.
“Hoạch tài ắt phải hao bớt, còn ai lấy tay thâu góp sẽ được thêm của nhiều lên” (Ch 13:11).
“Tay kẻ siêng năng làm cho được giàu có” (Ch 10:4).
“Con chớ chịu vật vã đặng làm giàu” (Ch 23:4).
Chúng ta phải đặt Đức Chúa Trời trên hết mọi sự trong đời sống mình Ngài sẽ luôn ban cho chúng ta mọi điều cần thiết (Mat 6:33)
2. Cách người giàu sử dụng của cải mình (Gia 5:3-5)
Thâu góp của cải bằng con đường bất chính cũng đủ bị xem như hành động gớm ghiếc, nhưng sử dụng nó một cách tội-lỗi lại càng khiến tội-lỗi chồng chất hơn.
- Họ thâu trữ (Gia 5:3).
Dĩ nhiên để dành tiền bạc không có gì là tội-lỗi. “Chẳng phải con cái nên chứa của quý cho cha mẹ, nhưng thà cha mẹ chứa cho con cái thì hơn” (IICôr 12:4).
“Ví bằng có ai không săn sóc đến bà con mình, nhất là không săn sóc đến người nhà mình, ấy là người chối bỏ đức-tin, lại xấu hơn người không tin nữa” (ITim 5:8).
“Vậy thì ngươi phải đưa bạc của ta lại cho người buôn bạc, rồi khi ta trở về sẽ lấy vốn và lời” (Mat 25:27).
Nhưng thật trái lẽ công-bình nếu bạn thâu trữ của cải trong lúc mắc nợ người làm công! Những người giàu này muốn tích trữ lúa thóc, vàng bạc, vải vóc. Họ cho rằng mình giàu có nhờ những của cải này. Thay vì phải cất giữ của cải trên trời bằng cách sử dụng những gì mình có để quy vinh-hiển cho danh Đức Chúa Trời (Mat 6:19).
Họ ích kỷ giữ lại để đời sống được “đảm bảo” và được hưởng lạc thú thế gian, không đầy 10 năm sau khi Gia-cơ viết thư tín này, thành phố Giê-ru-sa-lem rơi vào tay quân La-mã, mọi của cải người giàu thâu tóm được đều bị cướp đi.
Chúa Giê-xu Christ muốn nói điều gì qua câu “Phải chứa của cải ở trên trời”? Phải chăng Ngài muốn nói chúng ta phải bán những gì mình có và phân phát cho kẻ nghèo như Ngài từng bảo một vị quan trẻ giàu có? Tôi không cho là như vậy. Ngài phán với vị quan trẻ giàu có theo cách ấy vì sự tham lam là tội-lỗi quấy nhiễu đời sống anh ta, nên Ngài muốn phơi bày tội ấy ra.
“Chứa của cải trên trời” nghĩa là sử dụng của cải chúng ta có như người quản-gia giữ của cải Đức Chúa Trời. Bạn và tôi có thể giữ nhiều của cải nhưng chúng không thuộc quyền sở hữu của chúng ta. Đức Chúa Trời là Chủ mọi sự, còn chúng ta là những quản-gia của Ngài.
Khi chúng ta đầu phục ý muốn Đức Chúa Trời và sử dụng những gì Ngài ban cho mình để hầu-việc Ngài, những điều ấy sẽ trở nên của cải chúng ta đang đầu tư vào vĩnh cửu. Những việc chúng ta làm trên đất sẽ được báo cáo lại ở trên trời. Đức Chúa Trời đang giữ các “sổ thanh toán” để tính công cho chúng ta.
Thật đáng buồn khi vẫn còn nhiều người thâu tóm của cải cho những ngày cuối đời mà không “chứa của cải ở trên trời.” Kinh Thánh không cấm đoán việc để dành tiền bạc hoặc đầu tư vào thương vụ, nhưng lên án tội thâu trữ một cách ích-kỷ và bất chính.
- Họ ăn gian tiền công kẻ khác (Gia 5:4).
Bằng thủ đoạn gian lận, những kẻ giàu có đã vơ vét của người nghèo khổ. Họ không muốn dùng của cải của riêng mình, và cũng không muốn trả công sòng phẳng cho người làm thuê. Có lẽ họ muốn chờ đến khi tiền công bị hạ giá!
Là quản-gia về của cải Đức Chúa Trời, chúng ta hẳn có những trách-nhiệm đối với Chủ mình. Chúng ta phải trung-tín với những gì Ngài ban cho để đem lại ích lợi cho người khác và quy vinh-hiển danh Chúa: “Vả lại cái điều người ta trong mong nơi người quản-trị là phải trung-thành” (ICôr 4:2). Giô-sép là quản-gia trung-thành trong nhà Phô-ti-pha nên khiến chủ mình được thịnh vượng. Chúng ta cũng có thể sử dụng của cải Đức Chúa Trời để giúp đỡ kẻ khác.
- Họ sống trong xa xỉ (Gia 5:5)
“Anh em đã sống trên thế-gian ăn uống vui sướng và xa xỉ”. Xa xỉ là hoang phí và hoang phí là tội-lỗi. Một tờ quảng cáo có nói về việc chi tiêu mua sắm của một vua dầu nổi tiếng. Ông ta mua 19 chi ếc xe hơi hiệu Cadillacs cho 19 người vợ và phải trả thêm phí tổn để điều chỉnh cho chiếc xe dài hơn. Ông cũng mua 2 chiếc Porches, 6 chiếc Mercedes, một du thuyền trị-giá 40.000 Mỹ kim và một xe tải để kéo thuyền.
Thêm vào danh sách mua sắm là 16 cái tủ lạnh, một va-li xách tay của phụ nữ trị giá 47.000 Mỹ kim, 2 gốc nho ở Florida, 2 chiếc ghế dựa và một máy bán hàng tự động. Tổng chi phí mua sắm của ông đến 1.500.000 Mỹ kim và ông còn phải trả thêm 194.500 Mỹ kim để phân phát các món hàng đã mua. Thật là một cuộc sống xa xỉ!
Chúng ta đều cảm thấy dễ chịu với những tiện nghi của cuộc sống và chắc chắn cũng không muốn trở lại hoàn cảnh sống trước đây. Tuy nhiên, chúng ta cũng nhận ra một sự thật là chúng chẳng đem lại cho ta ích lợi là bao.
Một tín-đồ phái Quaker nói với người lân cận rằng: “Hãy cho tôi biết điều anh cần, tôi sẽ chỉ cho anh cách thích nghi mà không cần nó”. Chúa Giê-xu Christ phán: “Hãy giữ cẩn thận chớ hà tiện chi hết, vì sự sống của người ta không phải cốt tại của cải mình dư dật đâu” (Lu 12:15). Những người giàu Gia-cơ nói đến là những kẻ sống xa xỉ và tham lam. Ngôn ngữ Hy-lạp ở câu 5 mô tả hình ảnh đàn súc vật được vỗ béo để làm thịt!
Có một khác biệt rõ rệt giữa sự vui mừng về những điều Chúa ban cho chúng ta (ITim 6:17) với cách sống phung phí trên của cải thâu tóm từ tay người khác. Dù chúng ta kiếm sống một cách hợp pháp, chúng ta vẫn không nên phung phí tiền của một cách ích kỷ trái với ý muốn Đức Chúa Trời. Con người có quá nhiều nhu cầu không thể thỏa mãn hết!
Lối sống xa xỉ bày tỏ một nhân cách bại hoại, một kiểu sống buông thả. Nếu bạn kết hợp nhân cách với của cải, bạn có thể làm nên những điều tốt đẹp nhưng nếu bạn kết hợp sự buông thả với của cải, hệ quả sẽ là tội lỗi. Người giàu được Chúa Giê-xu Christ nói đến ở Lu 16:19-31 có lẽ sống rất “ăn ý” với những người giàu Gia-cơ đề cập trong thư!
3. Hậu quả do của cải người giàu gây ra (Gia 5:1-4)
Người giàu tưởng mình đã thành công do có nhiều của cải, nhưng Đức Chúa Trời nhìn thấy hậu quả ngược lại. “Hãy khóc lóc, kêu la, vì cớ hoạn nạn sẽ đổ trên anh em” (Gia 5:1b). Gia-cơ kể ra những hậu quả của việc lạm dụng của cải:
- Của cải sẽ mục nát (Gia 5:2-3b).
Lúc thóc trong vựa lẫm rồi sẽ bị mục nát, vàng bạc sẽ bị “ten rét” và quần áo sẽ bị mối mọt làm hư hại. Không một vật chất nào trên thế-gian tồn tại lâu dài. Mầm của sự chết và hủy diệt ẩn chứa trong mọi tạo vật.
Thật sai lầm khi con người tưởng rằng của cải đem lại sự an toàn cho đời sống. Phao-lô nói: “Hãy răn bảo kẻ giàu ở thế-gian này đừng kiêu-ngạo và đừng để lòng trông-cậy nơi của cải không chắc chắn” (ITim 6:17). Không có gì chắc chắn nơi của cải.
Thị trường tiền tệ cũng như thị trường chứng-khoán cứ luôn dao động từng giờ từng phút. Thật ra, vàng không ten rét giống như sắt, nhưng về mặt ý nghĩa nó chẳng khác chi với sắt: bị mất giá-trị! Hơn nữa, đời người thật ngắn ngủi nên chúng không thể giữ được của cải bên mình, vậy thật dại dột nếu cứ sống vì những điều thuộc về thế-gian này.
Đức Chúa Trời phán cùng kẻ giàu rằng: “Hỡi kẻ dại! Chính đêm nay linh-hồn ngươi sẽ bị đòi lại vậy những của cải ngươi đã sắm sẵn sẽ thuộc về ai?” (Lu 12:20).
- Lạm dụng của cải làm hủy hoại nhân cách (Gia 5:3).
“Vàng bạc anh em bị ten rét... nó cũng như lửa vậy, sẽ ăn thịt anh em” (Gia 5:3). Tiền bạc tự nó không phải là tội-lỗi, bởi nó là vật vô-tri. Nhưng “sự tham tiền bạc là cội rễ (của) mọi điều ác” (ITim 6:10).
“Ngươi chớ tham ...” là điều răn cuối cùng trong 10 điều răn của Đức Chúa Trời, nhưng hậu quả của sự vi phạm điều răn này thật khủng khiếp. Lòng tham-lam sẽ khiến con người phạm cả 9 điều răn còn lại.
Áp-ra-ham là người giàu có nhưng vẫn giữ được đức-tin và nhân cách. Khi giàu có, của cải đã hủy hoại con người Lót và cuối cùng làm hại cả gia đình ông. Có của cải trong tay là điều đáng mừng nhưng đừng để nó lấn át tấm-lòng bạn.
“Nếu của cải thêm nhiều lên chớ đem lòng vào đó” (Thi 62:10).
“Danh tiếng tốt còn hơn tiền của nhiều. Và ơn nghĩa quý hơn bạc và vàng” (Ch 22:1)
- Sự đoán-phạt chắc chắn sẽ xảy đến (Gia 5:3,5).
Gia-cơ không chỉ nhìn thấy sự đoán-phạt trong hiện tại (của cải tiêu tán, nhân cách sa đọa) mà còn nhìn thấy sự đoán-phạt trong ngày sau rốt trước mặt Đức Chúa Trời. Đức Chúa Giê-xu Christ sẽ là Đấng xét-đoán (Gia 5:9) và sự xét-đoán của Ngài thật công-bình.
Bạn hãy để ý sự làm-chứng Đức Chúa Trời sẽ gọi đến trong ngày phán-xét ấy. Trước hết, của cải người giàu sẽ làm-chứng nghịch cùng họ (Gia 5:3). Lúa thóc mục nát, vàng bạc ten rét và áo quần mối mọt sẽ cùng làm chứng về sự ích kỷ trong lòng kẻ giàu. Ở đây thể hiện một trớ trêu nực cười: người giàu thâu trữ của cải để cầu an, nhưng chính của cải đó nghịch cùng họ.
Tiền công con gặt bị họ giữ lại cũng sẽ làm-chứng nghịch cùng họ trước tòa án phán-xét của Đức Chúa Trời (Gia 5:4a). Đồng tiền đã biết nói! Số tiền bị ăn gian sẽ kêu khóc cùng Đức Chúa Trời để cầu xin sự công-bình và xét-đoán. Đức Chúa Trời đã nghe thấu tiếng khóc của máu A-bên từ đất lên (Sa 4:10). Ngài cũng sẽ nghe tiếng kêu khóc của những đồng tiền bị gian lận này!
Người làm công cũng sẽ làm-chứng nghịch kẻ giàu (Gia 5:4). Người giàu sẽ không còn cơ hội nào để mua chuộc kẻ làm-chứng dối hay hối lộ được quan tòa. Đức Chúa Trời lắng nghe tiếng kêu khóc của những con người bị ức hiếp và Ngài sẽ xét đoán công-bình.
• Sự xét-đoán này vô cùng quan-trọng.
Tội-nhân hư-mất sẽ đứng hầu trước Đấng Christ tại “Tòa lớn và trắng” (Kh 20:11-15). Người được cứu sẽ đứng trước ngai phán-xét của Đấng Christ (Rô 14:10-12; IICôr 5:9-10).
Đức Chúa Trời sẽ không xét-đoán tội-lỗi chúng ta, vì những tội-lỗi ấy đã bị xét đoán trên thập tự giá, nhưng Ngài sẽ xét đoán những công việc và chức-vụ chúng ta làm trên đất.
Nếu trung-tín hầu-việc và tôn-vinh danh Chúa, chúng ta sẽ được phần thưởng. Nếu chúng ta không trung-tín, sẽ đánh mất phần thưởng chớ không mất sự cứu-rỗi (ICôr 3:1-15).
- Đánh mất một cơ-hội quý báu (Gia 5:3).
Nhóm từ “những ngày sau rốt” cho thấy Gia-cơ tin rằng ngày Chúa tái-lâm rất gần (Gia 5:8-9). Chúng ta phải “lợi dụng thì giờ” (Êph 5:16) và làm việc đang khi “ban ngày” (Gi 9:4).
Bạn hãy nghĩ đến những việc tốt đẹp mình có thể thực hiện với nguồn tài chính mình có. Có biết bao người nghèo khổ trong Hội thánh đáng được bạn giúp đỡ! (Gia 2:1-6). Có biết bao người lao động đáng hưởng tiền công của họ. Buồn thay, chỉ trong vòng vài năm sau đó, dân Do-thái bị tan lạc và thành Giê-ru-sa-lem bị tàn phá.
Có trong tay những thứ tiền bạc mua được không có gì sai trái, miễn sao bạn cũng phải nắm giữ những thứ không mua được bằng tiền. Thật vui mừng khi ở trong một căn nhà đắt giá hay làm chủ một chiếc nhẫn kim cương đáng giá cả triệu Mỹ kim! Gia-cơ không có ý lên án của cải hay kẻ giàu, nhưng lên án cách sử dụng của cải không đúng chỗ và những kẻ giàu xem tiền như một “vũ khí” chớ không như một phương tiện để gây dựng đời sống mình.
Con người có thể “nghèo theo đời này” (Gia 2:5) nhưng giàu trong đời sau, cũng có thể “giàu ở thế-gian”